is toegevoegd aan uw favorieten.

Rondom het loonvraagstuk

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET GELD.

Indien ooit aanleiding bestond de prophetische kamer-poëzie van de majestueus doenden Bilderdijk te plunderen, teneinde een dragelijk mött te bemachtigen, dat niet misstaat boven een beschouwing van economische teherhaFn-3 tha"8 vergund de tallooze «a'en afgedraaide regel

In 't verleden ligt het heden . J - In het nu, wat worden zal.

Niet zonder leedvermaak.

Was Mr. Willem Bilderdijk niet de dichter van een Hollandsch kooplieden dom, dat in sufheid de voeten van den Franschman kuste en droomde vai een herboren Holland ? ' »«'

Leert het geld niet de absolute waarheid der nimmer pozende evolutii en meent men, bijzonderlijk In ons lieve land, niet steeds dat het huidim stelsel bestemd is voor de eeuwigheid? Er is voor wie liever niet met d< toekomst rekent, maar zich bij voorkeur vermeit in de voordeelties vai het heden, alle aanleiding de situatie van thans te willen bestendigen

Maar de Geschiedenis staat niet lang stil in onze Hollandsche huiskamei en glimlacht niet langer om deszelfs gemoedelijkheid, hoe gaarne een zekei percentage onzer .kopstukken" het ook wenscht, dan noodig is zeesiegel gC,d' d3t Z°° gaarne 8tandvast»g ziet, beweeglijk als de

Eeuwig veranderlijk, steeds ziCh vernieuwend, ondanks de onaangename verrassingen voor Hollandsche renteniers. u«<«ngCnarn-

Het wonderlijkste is echter, dat men het niet erkennen wil.

Wie echter zoekt naar een oplossing van het loonvraagstuk, zal wel degeliil rekening moeten houden met het wezen van het geld, omdat de wüzieingen van ons betaalmiddel - het ligt onmiddellijk voor de hand - de reëelê waarde der loonen beïnvloeden.

Hebben wij immers een loonstelsel gevonden, dat beantwoordt aan bepaalde eischen en in zich de (theoretische) mogelijkheid draagt van een bevrediging der arbeidende klasse, dan blijft altijd ter oplossing over de vraag • Hoe wordt gegarandeerd, dat invloeden buiten de productie of de arbeidsontnemen ? ' l0°n *U'Ste verhoudinS tot de producten niet

Eenerzijds kan die invloed worden uitgeoefend door de duurte, het stijgen der producten in verkoopprijs; anderzijds is het geld een factor van ver strekkenden invloed.

De oorlog heeft het onderling verband geheel verbroken. Een vermindering der productie, beschikbaar tot uitvoer en beperking van den Invoer dus stijging van het levensonderhoud en vermindering van werkgelegenheid gingen gepaard, zoodat de waarde der producten relatief steeg en omgekeerd de koopkracht van het geld daalde.

In hoeverre is hier sprake van causaal verband? Daarnaast: Welken in-