Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

8

een oproep, onderteekend door mr. Levy als de president dezer commissie. Hij wordt deswege „de stichter der Liberale Unie" genoemd. Van de 185 kiesvereenigingen. die een oproep önET vingen, traden er 62 toe, met 4390 leden. Op 4 Maart 18S5 werd" de cbnstitueerende vergadering van afgevaardigden gehouden. Mr. Levy was Voorzitter. Als hoogste doel der partij noemde hij „zelfstandige verwezenlijking van den rechtstaat, zelfstandig in diepgaande tegenstelling met de kerkelijke partijen, die voor het staatsrecht bij de Openbaring ter schole gaan". En hij sprak deze merkwaardige woorden: „Zoo jong Is onze partij niet, dat zij een aanbevelingsbrief zou behoeven In den vorm van een programma van beginselen, noch zoo arm aan daden, dat zij het recht zou missen daarheen te verwijzen." Op deze constitueerende vergadering volgden die van 6 Juni en 12 December 1885. De zaak kreeg toen definitief haar beslag.

Dit is de genesis der Unie.

Al aanstonds lijken bovengeciteerde woorden van mr. Levy den nazaat een fout. Het „wacht op onze daden" kon en mocht klinken uit den mond van een Thorbecke, als deze optrad aan het hoofd van het groote ministerie, en in een tijd toen de liberalen het zenith hunner parlementaire macht naderden, minder zuiver klonk het van de lippen des leiders eener organisatie, die juist was opgericht om Verdeeldheid In eigen gelederen te bestrijden, staande in de poorten van een nieuwen tijd, die reeds het begin bracht van een nieuwe, grootsche sociale taak. Toen was, direct al, behoefte aan een concreet, zuiver program. Hetgeen later ook duidelijk Is ingezien.

Exodus.

Dat het in de Liberale Unie al spoedig zoo'n beetje zou gaan „kraken", viel te voorzien. Het rammelde. Want mr. Levy mocht geprobeerd hebben Thorbecke na te doen, zonder vaste eischen, zonder een program, ware het slechts het begin er van, kon men het op den duur toch niet bolwerken. De nieuwe tijd wierp zijn glans al vooruit. Het nieuwe groote streven kwam allengs uit den vreemde tot ons. De grondwetsherziening was in aantocht. Vraag? stukken van sociaal-wetgevenden aard kwamen aan de orde.Tn zuTV.o tijden valt met een vage kus or meTeen machtwoord geen partij bij elkander te houden, waarin allerlei soorten van liberaal vercenigd waren. Reeds de schoolkwestie bracht veel verdeeldheid, en Kappeyne had zeker nooit kunnen droomen, dat hij door

Sluiten