Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

8

in de school gegeven wordt; en voorts, dat tusschen opvoeding en onderwijs wel een principieel onderscheid bestaat, doch dat ze in de praktijk niet te scheiden zijn.

Bepalen we ons nu hoofdzakelijk tot het onderwijs, dan zijn hierover eerst eenige opmerkingen te maken, die van algemeene strekking zijn.

Ónze kinderen zijn de ouders van een nieuw geslacht en deswege geroepen de evolutie voort te zetten. De ontwikkeling mag niet stilstaan en daarom behooren de resultaten van onderzoek en wetenschap in steeds breeder kring gemeengoed, maar dient de massa ook steeds degelijker onderlegd te worden.

Dë vroegere volksschool gaf ongetwijfeld veel te weinig, terwijl ■het ontwikkelingspeil van twee plaatsen niet zelden aanmerkelijk verschilt.

Wie door socialen propaganda-arbeid met het gros der arbeiders in verschillende plaatsen in geestelijk contact komt, merkt in den regel onmiddellijk, of het schoolonderwijs zeer goed, vrij goed 'of beneden peil was.

Natuurlijk werken ook andere factoren mee aan de stijging of daling van het ontwikkelingspeil. Het is b.v. eigenaardig, dat de bewoners van-eilanden en afgelegen dorpen (Tessel, Marken, Pernis) niet zelden beter ontwikkeld en meer beschaafd zijn dan de massa, die in de centra der bevolking meer afleiding heeft en ongetwijfeld den invloed van verruwende zeden en gewoonten ondergaat.

Maar dat het schoolonderwijs de lust tot zelfstudie en verdere ontwikkeling bevorderen of temperen kan, is ook niet te ontkennen. In 't algemeen echter valt niet te loochénen, dat de gemiddelde arbeider slechts zooveel schoolonderwijs genoot, dat het hem groote moeite kost om eenigszins „bij te blijven", terwijl toch intellectueele ontwikkeling, noodzakelijke voorwaarde voor zedelijke en sociale verheffing is.

Voldoet het lager schoolonderwijs niet aan billijk te stellen eischen, dan zal de arbeider niet in staat zijn om het voortgezet technisch onderwijs met vrucht te volgen; dan zal het hem evenzeer moeilijk vallen om van vaktijdschriften te genieten en de arbeidersbeweging behoorlijk te verstaan en mee te leven.

Dat goed schoolonderwijs noodzakelijk is, behoeft nu wel geen nader betoog. -^^gë^

Volledigheidshalve zij 'hierbij kortelijks aangestipt, dat we het schoolonderwijs verkiezen boven huisonderricht.

Het eerste is democratisch en het laatste aristocratisch. Ook biedt het eerste dit voordeel boven het tweede, dat de juiste verdeeling

Sluiten