Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

10

Doch nü mogen de Fransche parlementsleden in hun meerderheid zulk een verklaring gevolgd door ovaties en omhelzingen beschouwen als een middel om eigen geweten te sussen en om zichzelf te suggereeren, dat zij hun handen in onschuld kunnen wasschen, maar daarmede is de schuld toch niet uitgewischt.

Het is evenwel noodig, de schuld van Frankrijk weer opnieuw vast te stellen, hoe onaangenaam het ook is, in herhalingen te treden.

In brochure Anti-Oorlog-beweging, No. 2, Februari 1918, (toen de oorlog nog in vollen gang was) komt het volgende artikel voor:

„Schuldig aan dezen oorlog zijn alle beschaafde Staten, ook indirect de neutralen, wijl zij zich niet hebben verzet tegen het door het conservatisme gehuldigde stelsel: „Zoo gij den vrede wilt, bereidt u ten oorlog." Slechts dan, slechts dan, hoor het! Frankrijk! slechts dan zou een Staat zich er op kunnen beroepen, niet mede-schüldig aan dezen oorlog te zijn, indien deze Staat reeds jaren te voren, jaren te voren, hoor het! Frankrijk! jaren te voren zou hebben verklaard, bereid te zijn met iederen anderen beschaafden Staat alle internationale geschillen door arbitrage te doen beslechten.

Tot zulk een stap heeft geen enkele beschaafde Staat, groot of klein, zich bereid verklaard, en zoodoende heeft geen enkele beschaafde Staat tijdig, tijdig, hoor het, Frankrijk! tijdig eenige medewerking verleend tot het voorkomen van dezen ontzettenden, afgrijselijken oorlog! welken een ieder die niet blind was, heeft kunnen zien aankomen.

Alle beschaafde Staten zijn bijgevolg medeplichtig

Aan den rand van oorlog, aan den rand van oorlog, hoor het! Frankrijk! aan den rand van oorlog met arbitragevoorstellen komen, is uit den aard der zaak te laat, te laat, hoor het! Frankrijk! te laat.' In brochure No. 3, 1921 staat in het artikel „Het oordeel van het nageslacht'':

.... Schuld aan den afgrijselijksten aller oorlogen dragen alle beschaafde Staten, omdat zij alle hebben gehuldigd het beginsel: „Zoo gij den vrede wilt, bereidt u ten oorlog" en verder omdat zij, óf zoo verblind zijn geweest (een verblindheid, die aan stompzinnigheid zou

Sluiten