is toegevoegd aan uw favorieten.

Friedrich Nietzsche

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„Der Antichrist," „Der Fall Wagner," die hij afzonderlijk gaf, zijn feitelijk alle onderdeelen er van.

In wat wij van „Der Wille zur Macht" hebben, is niet te zien, dat wij met een waarlijk nieuw werk te doen hebben. Over hoe het geworden zou zijn, kunnen wij moeilijk oordeelen.

In den naherfst schrijft Nietzsche zijn auto-biografie: „Ecce homo" (in 1908 verschenen), het draagt de sporen in zich van zijn naderende ineenstorting, het levensgevoel is te hoog gespannen. „Nicht umsonst," zoo leidt hij het in: „begrub ich heute mein vierundvierzigstes Jahr, ich durf te es begraben,—was in ihm Leben war, ist gerettet, ist unsterblich. Das erste Buch der Umwerthung aller Werthe, die Lieder Zarathustra's, die Götzendammerung, mein Versuch, mit dem Hammer zu philosophiren — Alles Geschenke dieses Jahrs, sogar seines letzte Vierteljahrs! Wie sollte ich nicht meinem ganzen Leben dankbar sein? — Und so erzahle ich mir mein Leben!"1)

Voor zichzelf en voor de menschen doet hij het, omdat hij spoedig met de grootste eisch die ooit hun gesteld is, zal komen. „ Warum ich so weise bin, Warum ich zo klug bin, Warum ich so güte Bücher schreibe, Warum ich ein Schicksal bin." — Zoo luiden de opschriften en als een noodkreet klinkt het slot: — „Hat man mich verstanden?" — „Dionysos gegen den Gekreuzigten".... 2)

Met bovenmenschelijke kracht had Nietzsche ten slotte gearbeid, zijn laatste krachten had hij aangegord om iets geweldigs te doen.

De brieven die hij in dat laatste jaar aan zijn vrienden schrijft, zijn een sterk bewijs van zijn overspannen geestestoestand. Aan

von Seydlitz schrijft hij (12 Februari): Unter uns gesagt,

zu Dreien — es ist nicht unmöglich, dass ich der erste Philosoph des Zeitalters bin, ja vielleicht noch ein wenig mehr, irgend etwas Entscheidendes und Verhangnissvolles, das zwischen zwei Jahrtausenden steht... .3) Zijn brieven aan Brandes zijn vol grootheidswaan: „Ich selber bilde mir ein, den „neuen Deutschen" die reichsten, erlebtesten und unabhangigsten Bücher gegeben zu haben, die sie überhaupt besitzen; ebenfalls selber für meine Person ein capitales Ereigniss in der Krisis der Werturtheile zu sein," en over zijn auto-biografie

J) XV, S. 7. - 2) XV, S. 127. - ») Briefe, I, S. 495.

80