is toegevoegd aan uw favorieten.

Het sociaal conflict in de beeldende kunst

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

~ 82 ~

dezen de drie schilders, die het meest onbevangen en het gretigst de veelheid der wereld hebben aanschouwd en gebeeld zonder zich te beperken; zonder keuze of voorkeur. Maar tegelijk hebben deze drie realisten-tenuiterste in hun groote momenten de realiteit het meest als droombeeld gezien.

Een boos geheim is ze voor den rusteloozen en hartstocht-bevangen Goya telkens weer geweest, een koortsdroom. In het portret heeft Goya de rust der schoonheid het edelst uitgedrukt: maar elk portret van Goya vereenigt dramatisch de picturale schoonheid en de psychologische karakteristiek. En het jonge, naakt-pralende vrouwenlichaam wordt hem een onheimelijk mysterie.

Het was de realiteit, die Goya dreef tot fantasieën, spookachtiger en ongerijmder dan de verbeelding uit zichzelf zich scheppen kan. Het innerlijk evenwicht vond hij niet. Eeri opstandige en een geplaagde bleef hij. Donkere oerinstincten woelden in hem los, de daemonische machten zijner onbewustheid, de verlangens eft vermoedens die hij niet heiligen kon. Het levensmysterie heeft hij als een angst slechts ervaren.

Toomeloos gaf hij zich over aan den gril der fantasieën in zijn Capricho's. Op het titelblad van dit boek zonder tekst, teekende hij zich zelf, in een zwaren slaap voorover liggend op de tafel waaraan hij is gezeten, terwijl vleermuis-duiveltjes, uit 't nachtelijk duister opdoemend, hem omfladderen.

Het zijn suggesties, satyren, vizioenen van een