Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

8

VOORWOORD.

klinken ons in de ooren de hervormingen, welke Zwitserland wist tot stand te brengen in slechts weinige jaren tijds.

Ministers die niet stuivertje wisselen; niet door de eene partij op het kussen geschoven, er dadelijk weer door de andere worden afgetrokken. Vast zitten; velen zelfs levenslang! Een land waar nooit gezocht wordt naar een homogeen ministerie. Waar de Eerste kamer heusch leeft, en daarenboven gelijk gerechtigd is met de Tweede kamer. Waar die Tweede kamer niet kan ontbonden worden, en evenals de Eerste, samenkomt wanneer zij zulks noodig acht, onverschillig of de regeering dit aangenaam vindt of niet.

Een land, in het godsdienstige niet minder verdeeld dan Nederland, en toch zonder schoolstrijd \ Waar alle kinderen de openbare, kostelooze school bezoeken!

Een land, waar ieder ambtenaar slechts voor enkele jaren wordt aangesteld. Zelfs de rechterlijke macht; zelfs de onderwijzers ! Waar de meeste ambtenaren door het volk worden aangewezen; waar de hoogere rechterlijke colleges in het openbaar beraadslagen; waar drie landstalen niet enkel in theorie, maar in praktijk gelijk berechtigd zijn. Waar niemand mooie pakjes draagt; geen ridderorden noodig zijn om ijver of offervaardigheid aan te moedigen!

Waar eene wet, door beide kamers aangenomen, eerst bindend is, als het volk daartegen geen protest doet hooren; terwijl datzelfde volk elk oogenblik de bestaande wetten kan vernietigen, of nieuwe voorschrijven.

En met dat alles: allerminst een janboel! Integendeel een vastere toestand dan ten onzent.

Van waar dit verschil tusschen beide landen?

Twee malen hebben nederlandsche regeeringen een misslag begaan; en beide malen helaas, is onvergeeflijk de ondervinding niet ten nutte gemaakt. Beide malen wilde men Nederland centraliseer en.

De eerste poging dagteekent eeuwen her. Karei de vijfde, niet tevreden met alle lage landen onder zijn scepter te vereenigen, wilde die onafhankelijke deelen tot éen geheel vervormen. Van dat gecentraliseerde Nederland zoude Brussel het

Sluiten