is toegevoegd aan uw favorieten.

De internationaalrechtelijke betrekkingen tusschen Nederland en Japan (1605-heden)

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE HANDELSVERDRAGEN. HKT HANDELSVERDRAG VAN 1858.

107

aannemen gedurende onbepaalden tijd. Wel bevat art. 10 lid 8 de bepaling, dat het na 4 Juli 1872 onderworpen zou zijn aan herziening, wanneer de Japansche of de Nederlandsche regeering daartoe het verlangen te kennen mocht geven, maar dat beteekende nog niet, dat een van beide regeeringen (en dat was met het oog op den inhoud van het tractaat vooral voor de Japansche onaangenaam) het na dien datum kon opzeggen. Opzegging zou geheele buitenwerking-stelling van het tractaat hebben beduid, terwijl dit daarentegen', zoolang men het over eene herziening over en weer niet eens was, zijne volle kracht behield.

Is zoo'n onopzegbaar verdrag „auf ewige Zeiten" vastgesteld? De vraag werd in en buiten Japan gedaan, toen dit land zich vanaf de tachtiger jaren der vorige eeuw

neer en meer de gelijke der westersche staten ging voelen m toonen, en de vastlegging bij verdrag van zijn tol;arieven, benevens de uitoefening van rechtspraak door vreemde consuls op zijn gebied als een rem voor vrije antplooiïng zijner krachten en niet overeenkomstig zijn waardigheid van cultuurstaat ging beschouwen. Was, zoo vroeg men, Japan dan waarlijk van de goedheid der staten, waarmee het verdragen had gesloten, afhankelijk, om van deze lasten bevrijd te worden? De hoogleeraar Paternostro, adviseur van het Japansche departement van Justitie, sprak in 1891 voor het eerst een wetenschappelijk geschraagd „neen" uit'). Zijn betoog grondt hij, zonder dit evenwel ooit uitdrukkelijk te zeggen, op de volgens hem in de verdragen, die Japan met de voornaamste staten der wereld had gesloten (zie de opsomming op blz. 88) aanwezige „clausula rebus sic stantibus" en hij komt tot de slotsom, dat een tractaat niet meer behoeft te worden nageleefd, wanneer „les faits qui, „dans 1'intention expresse ou tacite des parties, avaient été

!) A. Paternostro, La révision des traités avec le Japon, au point de vue du droit international (Revue de dr. int. et de législ. comp 1891, blz. 5—29 en 176 -200, Bruxelles 1891).