is toegevoegd aan uw favorieten.

Overzicht der vaderlandsche geschiedenis

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

83

heden van den burgerstrijd zal de verhouding tusschen de partijen, die hier in algemeene trekken is aangeduid, nader bhjken.

Onder de democratische Patriotten, waartoe in 't algemeen het grootste deel der middenklasse benevens vele dissenters behoorden, werden toch ook enkele edelen en personen uit den regentenstand aangetroffen. Tot de belangrijkste democratische Patriotten behoorden Van Berckel, pensionaris te Amsterdam, Zeebergh, pensionaris te Haarlem en Cornelis de Gyselaer, pensionaris te Dordrecht; waarschijnlijk naar den laatstgenoemde werden de Patriotten met den scheldnaam Keezen betiteld. ' Een bekend democratisch Patriot was de edelman Van der Capellen tot den Poll, lid van de Staten van Overijsel, iie naam maakte door zijn ijveren voor de afschaffing der drostendiensten, welke bestonden in het kosteloos werken van de boeren voor den drost gedurende enkele dagen in het jaar: in 1783 zag , hij zijn streven met goeden uitslag bekroond. Een der voornaamste aristocratische Patriöttén was de Amsterdamsche burgemeester Rendorp. Tot de Prinsgezinde partij behoorden over 't geheel de laagste volksklassen, de meeste predikanten, een deel van den adel en van de officieren; zij had evenwel geene flinke leiders en Wülem V zelf was veel te onzelfstandig en besluiteloos. Ergerlijk was, dat in die partijkwestie de buitenlandsche gezanten een overwegende rol speelden. De Patriotten pleegden overleg met den Franschen gezant en droegen bij tot de slechte verstandhouding tot Engeland, de Prinsgezinden overlegden met den Engelschen gezant.

De ongelukkige oorlog tegen Engeland ontketende de politieke ( hartstochten. Wülem V werd, geüjk wij vroeger zagen, zelfs van verraad verdacht, en wij hebben reeds vermeld, dat Brunswijk het geraden achtte, het veld te ruimen. Tal van spotprenten, schotschriften en partijbladen verschenen. Het wemelde in de Patriottische bladen van uitdrukkingen als aterlingen, slaven der tirannie, pest der maatschappij en dergelijke; Wülem V werd uitgekreten voor een bloeddorstigen dwingeland, een Alva, een Nero; men ging ten slotte zoover, met zijn vermoording aan te prijzen, getuige de woorden : „Zweert, dat gij niet rusten

enk.

leschriften tegen den Prins.