is toegevoegd aan uw favorieten.

Socialisatieproblemen van arbeid en gemeenschap

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KAPITAAL EN ARBEID

111

Getrouw aan het motto dat ik slechts zal trachten een toestand te ontvouwen, en geen plannen te ontwerpen, wil ik nu beproeven aan de woorden kapitaal en arbeid eene andere voorstelling te geven dan in 't licht van den strijd om 't bestaan, n.1. van uit het beginsel dat samenwerking de eenige en noodzakelijke grondslag is voor de samenleving. Het is niet voldoende de waarheid ervan in 't algemeen te erkennen, wij moeten ook de toepassing ervan begrijpen en daardoor onszelf en ieder ermee doordringen en bezielen.

Ik moet dan beginnen met vooroptestellen dat in deze soort beschouwing kapitaal en arbeid niet zijn en niet kunnen blijven de machten van gesplitste klassen, die gescheiden van elkaar zijn, ook al zullen zij overleggen inplaats van te vechten. Het zijn geen symbolen voor twee partijen. Want zoolang er partijen zijn is er geen duurzame en blijvende, doch hoogstens een tijdelijke samenwerking, een wapenstilstand en geen vrede. Of zoo'n vrede tot stand) zal komen raakt ons geloof in de menschheid. Hoe'en wanneer dat zal geschieden moet de historie uitwijzen. Wij kunnen slechts trachten na te gaan op welke grondslagen de ontwikkeling der maatschappelijke samenwerking in een stijgende lijn zal moeten berusten. Wanneer het gelukt ons daarover inzicht te verschaffen, moet dat ons in alle gevallen te pas komen. Kapitaal en arbeid1 zijn daartoe hulpmiddelen, en wel begrippen voor eene. samengestelde organisatie, begrippen, die als kernen voor de gedachtenontwikkeling dienen.

Wat is het doel eener georganiseerde samenwerking in de maatschappij ? Dat moet voorop staan. Daarvan moeten .wij ons voor alles bewust zijn. Dat doel is niet in de eerste plaats een gelijke of rechtmatige verdeding. Voor de ontevredenen is dat rvel het voornaamste, en zij zijn geneigd de vraag hoe dat kan, te verwaarloozen. Zij vergeten soms dat het pot-verteeren maar van korten duur kan zijn, indien de pot niet ook voortdurend gevuld wordt.

Dat er in de verdeeling van het maatschappelijk in-