is toegevoegd aan uw favorieten.

De machine en de betekenis van de voortgang der techniek voor de arbeiders

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

7

den, een grote groep getrainden, en een afwisselend grotere of kl inere groep ongeschoolden. De groep der ongeschoolden is met name zeer uitgebreid in de chemiese industrie en bij het lossen .«i laden.

Het stukloon in verband met ontscholing en massa-fabrikage.

Hand in hand met de ontscholing van de arbeid, gaat de bereidmaking der werkzaamheden voor de invoering van stukwerk en stukloon, onafscheidelik van de massafabrikage.

Stukloon vereist aantallen gelijksoortige, aldoor weerkeerende werkzaamheden. Het is voor de ondernemer het middel om v e e 1 en goed te produceren. Ook: goed. Het argument van vermindering van kwaliteit is onhoudbaar. Veel en snel — dit is met de ver-door gevoerde arbeidssplitsing en de ver doorgevoerde controle mogelik, zonder dat het produkt er onder lijdt, integendeel.

Stukloon is het middel om de hoeveelheid op te voeren; als middel fungeert daarbij de loonp r i k k e 1. Niet meer het aantal uren wordt gewaardeerd, evenmin leeftijd of kennis, maar uitsluitend het aantal stukken dat de controle passeert. Dit aantal stelt meedogenloos, maar ondubbelzinnig vast wie de beste werker is. De fabriek wordt als door een spiegelruit doorzichtig voor de ondernemer.

De eentonigheid van de arbeid en het geestdodende verrichten van steeds hetzelfde onderdeel, kan geen liefde voor het werk en inspanning tot grote produktie meer opwekken, de enige prikkel in deze maatschappij is het loon: Wat anders zou een arbeider er toe kunnen brengen Maandagmorgen zijn best te doen 1025 moertjes te tappen in plaats vn 1000, indien niet een haast direkte materiële prikkel, beloning, daartoe aanzette?

De felle concurrentie maakt in de massafabrikage het stukwerk begeerlik en noodzakelik voor de ondernemer: Het maakt een minutieuze kostenberekening mogelik. Iedere werkzaamheid wordt berekend in onderdelen van centen, om de prijs van het eindprodukt te bepalen. Een fabriek zonder stukwerk kan niet mee — tenzij door zeer lage lonen en lange werkdagen, waartegen de arbeidersbeweging en de arbeidswetgeving zich verzetten. Daarbij komt dat de werkgever de waarde leert kennen van ieder werktuig, iedere werkmethode; de juiste prijs, de levertijd, de begroting, de geschiktheid der werkmeesters en beambten: Het bedrijf komt in een glazen kast.

Zo wordt de invoering in de massafabrikage noodwendig. Waar echter de prikkel afslijt, door meermalen terugzetten der stukprijzen, gaat de moderne fabrieksleiding over tot het invoeren van moderne loonsystemen, waarbij de fouten van het stukloon worden verbeterd, maar het beginsel gehandhaafd blijft.