Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

464

CELEBES.

kleeding de levendigste belangstelling (zie bgv. Tafel DU in Bd. II van.deSarasins „Beisen in Celebes").

Bi de Koelawi-vlakte, te midden van de berglandschappen van het Paloedal, noemen wij Koelawi en Tole met ± 2500 zielen, volgens het belastingregister van 1909. Tole hgt aan weerszijden der Koro, het rechtsche deel grenst aan Gimpoe in het Oosten. Oostehjk van het dal van Koelawi hgt Toro, in een dal, dat veel overeenkomst met het Koelawidal vertoont; er zijn uitgestrekte sawah's. In de berglan dschappen (Koelawi, Benasoe, Lindoe enTabakoe) worden op de ladangs gelijktijdig rijst en djagoeng door elkander geplant. Ook gaan vele der bergbewoners in het Parigische en Donggalasche rotan zoeken.

In het noorden der Westkust van Celebes zijn nog eenige plaatsen te vermelden, die tot de onderafdeelingen Toh Tok en Paloe behooren. Allereerst Toli Toli of Tontoli (zie aldaar); wegens een zandbank moeten de stoomschepen ankeren in het noordelijker gelegen Laboean Dedéh. Van meer beteekenis is Paloe, door de verbinding met Parigi. Aan de Westzijde van den ingang der baai van Paloe hgt Donggala (zie aldaar).

De voornaamste havens op de Sangi- en Talaudeilanden zgn Taroena, Petta en Liroeng; de twee eerste hebben een vrij druk scheepvaartverkeer (zie de statistische cijfers hierachter).

Voor de hiervoren genoemde plaatsen zie men ook de afzonderlijke kleine artikelen.

Wat het scheepvaartverkeer van den laatsten tgd .betreft, volgt hier eene opgave van de aangekomen en vertrokken schepen en vaartuigen, getrokken uit de Statistiek van de scheepvaart in N.1. over 1914 voor de havens van de residentie Menado; oorlogs- en gouvernementsschepen zgn daarin niet begrepen.

Havens.

Donggala SS

zs

TontoU SS ZS

Bwool SS ZS

Paleleh SS ZS

Kwandang SS ZS

Amoerang SS ZS

Menado SS ZS

Taroena SS ZS

Petta SS ZS

Liroeng SS ZS

Rat ah Totok SS ZS

Gorontalo SS ZS

Parigi SS ZS

Posso SS ZS

Aangekomen.

Aan- Netto in

tal. houd in M»

508.732 1.869 191.082 217 146.663

389.377 100

278.462 100

383.978 197

719.798 1.151

356.033

202.895

80.329

278.072

481.132 1.864 177.943

Vertrokken.

Aan- Netto intal. houd in M*

508.732 1.869 191.082 217 146.663

389.377 100

278.462 100

383.978 197

719.798 1.151

356.033

202.895

80.329

270.035

481.132 1.864 177.943

SS = stoomschepen. ZS = zeilschepen.

De mededeelingen van het Encyelopaedisch bureau afl. IX, (handelsbeweging der Buitenbezittingen in 1914; deel I, met het buitenland) geven voor den totaal-invoer van de residentie Menado eene

waarde van / 6.623.000

waaronder aan: eetwaren - 168.000

fabriek en stoomwerktuigen - 201.000

ijzer en staal - 340.000

garens - 217.000

manufacturen - 1.775.000

rgst (Br. Bid, Saigon en Siam) - 1.925.000

en voor den totaal-uitvoer eene waarde van

/11.313.000

waaronder aan: copra - 8.349.000

damar - 439. 000

foelie - 251.000

goud - 899.000

koffie - 178.000

lood - 193.000

muskaatnoten - 228.000

rotan - 601.000

B. Gouvernement Celebes en onderhoorigheden. Dit gewest heeft volgens den Regeeringsalmanak 1916 eene oppervlakte van 128.478 K.M2. of bijna 4 X de oppervlakte van Nederland. Het is onderverdeeld in de afdeehngen Makasser (onder een ass. resident, te Makasser), Bonthain (onder een

ass. resident, te Bonthain), Bom (onder een ass resident, te Pampanoea), Paré Paré (onder een ass

resident, te Paré Paré), Mandar (onder een aas,

resident, te Madjene), Loewoe (onder een ass. resi dent, te Paloppo) en Oost-Celebes (onder een ass resident, te Baoe Baoe of Boeton); zie voor de ver

dere bijzonderheden aldaar en het artikel CELE

BES EN ONDERHOORIGHEDEN.

Dichtheid en samenstelling der bevolking. Het zielental, dat de statistiek over 1905 geeft, bedraagt voor het geheele gouvernement Celebes en Onderh. slechts 415.500; een cijfer, dat thans veel te laag is. Bovendien zgn de grenzen van het gouvernement sedert belangrijk veranderd ; Soembawa en West-Flores zijn er van afgescheiden en de drie rijkjes aan den Oostkant, die vroeger bij de residentie Ternate behoorden, bijgevoegd, terwgl in Midden-Celebes de grens geheel gewijzigd is. De Mededeelingen van het Encyelopaedisch Bureau 1904—1914 geven als totaal aantal inwoners van het gouvernement ± 2 millioen, zoodat de dichtheid der bevolking per K.M.2 ruim 15 zou bedragen. De verdeeling der bevolking was als volgt: + 1800 Europeanen, + 6000 Chineezen, J; 800 Arabieren en de overigen inlanders.

.Plaatsbeschrijving. Troffen wn' in de res. Menado, vooral in de Minahasa, de bevolking dikwijls opgehoopt aan in de vlakte, bg de meren of langs de rivieren, in Zuid-Celebes liggen bijna zonder uitzondering de meeste plaatsen,met het oog op handel en scheepvaart of de visscherij, aan of dicht bij het strand en aan de riviermonding, zoodat dan ook de groote verkeersweg, die de voornaamste plaatsen in het Z.O., Z. en Z.W. van het Zuidehjk schiereiland vereenigt, de kust houdt of zich slechts weinig daarvan verwijdert. Ook de bergachtige gesteldheid van het binnenland gaf daartoe aanleiding,tenzij ook hier weder een rivierdal of een meer de concentratie mogelijk maakte. Beginnen wij onze aanwijzing der plaatsen met de Westkust, om langs de Zuid- en Oostkust voort te gaan en met de Oostelijk schiereilanden en de daarbij gelegen eilanden te eindigen, dan heb-

Sluiten