is toegevoegd aan uw favorieten.

Toortse der zee-vaert door Dierick Ruiters (1623). Samuel Brun's Schiffarten (1624)

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daer noch levendigh uyt, en zijn huyt was hem te veel plaetsen soo opgheschrumpt, dat my most ysen t' selve te sien.

Jn dit Brasilien, soo onder den Coop-man, Suycker-sieder, als oock den Boer, gaet de .Negotie als boven in manghelinghe, als die van de Suyckermolens leveren Suycker voor Negros, ende wat sy meer van nooden hebben. Den Boer errideert oock alles wat hy heeft aen [140] Negros ende landt, voornemelijck Negros, ende wat die coopt, is al op leverantie van Suycker ende Farinha, oock alle den rijckdom van de Boeren, staet op hare Negros, ende sy schatten elcke Negro door den anderen op 50. milreis, dat is 156. Realen van achten, en een ghemeenen Boer heeft 100. Negros tot slaven, alsulcke Boeren waerdeert men 20000. Realen van achten rijck te zijn, met t'landt ende de Ossen die sy daer by hebben.

De Boeren t' landewaert in Brasilien, al hoe wel sy rijck zijn, hebben t' quaet leven, aengaende lichamelijcke nootdruft, want Brasilien in 't sonder anders niet en geeft als Suycker ende Farinha, soo dat de Boeren den meesten tijdt, haer moeten ghenoeghen met een schootel Farinha en een mostel ofte hoester die haer, hare slaven aende zee-cant op lesen, t' beste datse noch hebben, is dat sy 2. ofte 3. Negros van hare slaven dat Visschers zijn, daer toe houden om varsche Visch te vanghen, waer door sy noch veel tij ts Visch hebben, maer t' quaetste is nu weder, wanneer sy Olye, Wijn ofte eenigh ander nootdruft dat wel tot den keucken vereyscht, ofte oock tot cleedinghe moeten hebben, soo doen de Coop-lieden haer daer voor betalen wat sy willen, voornemelijck die soo gheen contant hebben, maer moeten alle dinghen coopen op leveringh van Suycker, en dat ten diersten.

De Boeren souden in Brasilien machtigh rijck worden, principael die veel slaven hebben, soo haer de slaven niet te seer af en storven, maer daer comt altemet een sterfte onder de Negros, datse van vijf gheen drie en behouden, en de slaven brenghen oock altemet mal- [141] canderen met fenijn om den hals, wanneer sy een pijck teghen malcanderen hebben.

De Boeren loopen de meeste Resijco van 't sterven onder de Negros, door dien dat hare slaven van s' morghens vroech tot t'savonts late, op het velt onder den blooten hemel zijn, ende t' ghebeurt dickmael meest alle daghe dat het reghent, ende de slaven niet hebbende waer onder schuylen, maer moeten den reghen op het naeckte

1) Men herkent den zeeuwschen landaard van den auteur.