is toegevoegd aan je favorieten.

De opvoedkundige denkbeelden van Betje Wolff en Aagje Deken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

291

vond men in die dagen de grootste deugd. Het motto boven de uitgave: „Lecon commence, exemple achève" toont duidelik de bedoeling dezer toneelschrijverij; jammer dat het exempel zo vaak het kenmerk van onwezenlikheid draagt, en dat de acteurs en actrices niet anders zijn dan de opzeggers van mooie „lecons". „De valse vrienden" zijn in het stuk van die naam precies zo, als men vooruit of uit de eerste bladzijde wel kan zeggen; „De edelmoedige minnaars" zijn edelmoedig van 'tbegin tot het eind; het ligt er allemaal verbazend dik op. Zelfs wordt de gevolgtrekking niet eens altijd aan de toeschouwer-lezer overgelaten: in het blijspel „Vathek" b.v. blijft ten slotte de listige, kwaadsprekende vizier, die zich tegen al de verschillende muren van deugdzaamheid te pletter heeft gelopen, alleen op het toneel; hij eindigt: „Mogt ten minsten dit geval myn zoon, „zo zeer als my, door eene treurige ondervinding leeren, dat de „braave, de eenvoudige man altoos, in 't eind, loosheid, list en „afgunst, haat en valschheid te niette doet"1. Waarbij de toeschouwers heel dringend verzocht worden, hetzelfde uit het I stuk te leren !

-eeuwse Wii krijgen hier in dramatiése vorm allerlei kwesties van die matieseint^d- In "D 6 gevaaren der waereld" wordt vertoond, hoe orm. een jonge markiezin door een vriendin tot een werelds leven verleid wordt; de kamenier spant met de tante samen om het in de grond brave vrouwtje, waarin een slechte opvoeding alleen het goede heeft verstikt2, weer op het pad der deugd terug te voeren, haar beter ik wakker te roepen,- wat heel makkelik lukt. De moraal is: geluk is nergens te vinden dan in het „H u i s e ly k „leve n" 3.

In „De Verstandige Man" zien we de landelike braafheid zegevieren over stedelike verdorvenheid, alles heel naïef, zonder str'jd; de held wordt in voor hem erg verdrietige levensomstandigheden door zijn „verstandige" vader met een paar zinnetjes, m een kort gesprek overtuigd, bekeerd. Natuurlik mogen wij m tooneelstukjes voor kinderen geen ingewikkelde psychologiese conflicten verwachten, maar de naïeviteit is in deze stukjes soms werkelik verbijsterend: „De Raadsheer" heeft door zijn uit-

1 a. w. III, 280. a a. w. I, 78. ■> a. w. I, 139.