is toegevoegd aan je favorieten.

Joan Derk van der Capellen

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wederom het Poolse systema

dan syn merite heeft," schrijft Rouse. ') Inderdaad! In een noot op een zijner brieven lezen wij: „Weidenkenden zullen mij, vertrouw ik, niet misduiden, dat ik gereed ben geweest, het in mijn oog minder belang van de Ridderschap aan het meerder belang der ingezetenen des Platten Lands op te offeren." 2) Het is de mislukte media ratio. Want het was niet enkel een kwestie van afwegen van belangen. Aan de ene kant stonden hoge beginselen, aan de andere een reeks van alledaagse pogingen, — incognito — om, onder die schone vlag, te slagen. De media ratio ontbrak! De vlag moest de lading dekken.

Dat Van der Capellen's optreden in de praebenden-zaak onder deze omstandigheden het voorkomen krijgt van een ergerlik en hoogst willekeurig misbruik van het Liberum Veto, valt niet te ontkennen. Evenwel: dit keer nam de Ridderschap 't hem niet kwalik; men verlangde niet naar reglements-wijziging en Rouse weet te vertellen, dat er waren, die toegestemd hadden in verandering, „omdat het dog tegengesproken soude worden." En Heiden Hompesch schreef droogjes: „Je suis mortifié, Monseigneur, d'avoir été dans 1'obligation de condescendre a former la résolution que nous avons été obligés de prendre au sujet de la Lettre qu'il a plu a Votr' Altesse d'écrire a notre Corps de Nobles. (Over de wijziging van 't Reglement.) Les membres qui s'y sont opposés ont été inébranlables et surtout notre censeur (— Capellen). 3) Degene, die het meeste last van het Liberum Veto had, was tot nog toe de Stadhouder. De Ridderschap had last van wat anders. Maar beider bezwaren konden tegelijk opgelost worden.

De zomer van 1778 werd door geen van beide partijen ongebruikt gelaten. Het zou ditmaal hard tegen hard gaan. Door de publikatie van zijn Vertoog was Van der Capellen aan de Secrete Capse

i

]

i <

Adresbeweging.

1

>ntsnapt. Wanneer hij in de anonyme „Brief van een Heer uit Leeuwarden," dit als het doel dier publikatie voorstelt, dan is dat :en officiële waarheid, die aanvulling behoeft. Hij bedoelde zeer :eker ook, de publieke opinie in beweging te brengen, waarvan hij het •ukses al eens had mogen smaken, en verder, zich bondgenoten te verschaffen in de belanghebbenden zelf, in de boeren van Overijsel. Dat is de demokratise methode, waar hij niet rond voor uit komt. rVij kennen Van der Capellen nu echter voldoende, om er ons net meer over te verwonderen, wanneer hij een stil beroep doet >p de gedienstigheden der praktijk, om de schone theorie of het uiterlike voorkomen te ondersteunen.

In Juli 1778 werd door 81 ingezetenen uit de schoutambten rVilsum, IJsselmuiden en Kamperveen een rekwest aan de Stadïouder gericht, waarbij zij diens tussenkomst verzoeken bij de

Vertoog en Publieke . Opinie.

1) Rouse aan Willem V, 14 April 1778. Kon. Huis-Arch.

2) Brieven van Van der Capellen, bl. 303.

3) Heiden Hompesch aan Willem V, 13 April 1778. Kon. Huis-Arch,