Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

478

Vergaderingen.

Wijk-indeling der Meente.

Stemmingswijze.

Oorspronkelik wijk-vertegenwoordiging.

Vroedschap en Gezworen Gemeente.

De Meente ontstaan onder demokraties gesternte.

door zwarte en. witte bonen (Deventer). „Ter bone gaan," betekende dus in de mond der gemeenslieden: de Raadskeur verrichten. Te Deventer moest de Magistraat gekozen worden uit die van het vorige jaar en uit de Meente zelf, te Zwolle en Kampen mocht ook uit de gekwalificeerde (keurbare) burgers daarbuiten, gekozen worden.

Behalve de keurdagen voor coöptatie en Raadskeuze, werden er te Deventer 4, te Zwolle 3, te Kampen 1 gewone vergadering gehouden, te Kampen tegelijk met de twede coöptatie. Evenwel kon de Magistraat de Meente vaker „verboden" tot buitengewone vergaderingen. Voor de wijze van samenwerking tussen Raad en Meente werden in de drie steden niet geheel dezelfde regelen gevolgd.

In Kampen kon een buitengewone verboding bij de president aangevraagd worden, als de Meente voorstellen te doen had; te Deventer dienden de buitengewone vergaderingen alleen tot bespreking van wat de Raad aan de orde stelde; de Meente kon daar geen „inbrengens" doen; haar initiatief was beperkt tot de gewone vergaderingen op de quatertempers. De resolutiën van Raad en Meente droegen in Deveriter de bizondere naam van „concordaten."

De wijk-indeling, waarvan hierboven bij de Raadskeur sprake was, vormde de grondslag voor de hele werkzaamheid van de Meente. Deventer had 8 „straten," d. w. z. 8 wijken, elk genoemd naar een daarin gelegen straat; voor elke „straat" zaten 6 gemeenslieden. ') Zwolle had 4 straten, op elk dezer 12 gemeenslieden 2); Kampen had 4 espelen, op elke espel 9 gemeenslieden. 3)

Te Deventer bracht elke wijk zijn stem uit. De meerderheid der gemeenslieden in een straat of espel, bepaalde de wijk-stem ; te Kampen werden de stemmen hoofdelik gesteld. Zwolle als Deventer. 4)

Oorspronkelik werden in elke straat of espel slechts burgers gekozen, die daar woonden. Naderhand had men de keuze uit de hele stad. De oude techniek wijst duidelik uit, dat de oorspronkelike bedoeling-geweest is, een gelijkmatige vertegenwoordiging van de burgerij in het leven te roepen.

In de praktijk verschilt de Gezworen Gemeente niet zo veel van de Vroedschap in andere gewesten. Beide hebben hun ontstaan te danken aan het feit, dat de invloed van de burgers in 't algemeen op het doen en laten van de Magistraat zich ging beperken tot en vastzetten in een op den duur zich zelf aanvullend lichaam.

Maar het was een zeer verschillend gesternte, waaronder beide lichamen ontstonden en zich ontwikkelden. Wij hebben te voren gezien, dat de invloed van de gewone vrijen op de publieke zaak in de Middeleeuwen nooit geheel verloren ging, ook toen in andere gewesten hun politieke kracht geheel was uitgedoofd.

1) Deventer: Polstraat. Waterstraat,Noordenbergstraat, Engestraat, Bisschopstraat,Overstraal. Bergstraat en Assenstraat.

2) Zwolle: Voorstraat, Waterstraat, Diezerstraat, Sassenstraat.

3) Kampen: Boven-espel, Horst- of Cellenbroeren-espel, Broeder-espel, Uiter- of Buiten-espel De naam espel komt ook in Friesland voor.

4) Over een geschil, betreffende de stemmingswijze te Zwolle, in een volgend hoofdstuk.

Sluiten