Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den, hem woorden naar het hoofd te gooien, die men zelf niet eens goed begrijpt, maar die een Javaan absoluut niet verdragen wil, of veel minder nog hem te slaan. Ook een Javaan heeft eergevoel.

. Het is daarom beter op dat eergevoel te werken. Men moet den inlander kalm maar duidelijk beduiden, wat er van hem verlangd wordt, hem daarbij er op wijzen, dat in het geval van slecht gedrag of herhaald plichtverzuim er nog andere middelen bestaan om hem tot rede te brengen. Heeft een dergelijk optreden niet de gewenschte uitwerking, dan schiet er niets anders over dan den man telkens bij elk vergrijp naar den controleur ter bestraffing op te zenden, tot hij inziet, dat hij met een dergelijk optreden niet verder komt en het hoofd in den schoot legt. Bij een ruw standje echter, vol van schreeuwerige scheldwoorden, heeft de Javaan de gewoonte om, hetzij de ooren te sluiten, de stortvloed van woorden maar over zich heen latende gaan, daarbij innerlijk den ruwen „toean" hartgrondig minachtend, hetzij zijn woede op te kroppen, maar bij de eerste de beste gelegenheid den Europeaan aan te vliegen. Voor een jong assistent ligt hier een veld vol voetangels en klemmen.

Allereerst toch dient door den dagelijkschen omgang met den inlander geleerd, hoever men gaan kan. Wat de een verdraagt, is voor den ander een reden tot amok.

Jonge assistenten, dikwijls nog onvoldoende met de taal op de hoogte, gebruiken in hun drift soms woorden, die een collega met-meer ervaring zich wel wachten zal te uiten,

Een inlander heeft veel meer ontzag voor een Europeaan, die bedaard'en ernstig hem terecht wijst, dan voor iemand, die hem in slecht Maleisch staat uit te schelden.

Sluiten