Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— scherp afgebakende politieke partijen te vormen om politieke programma's op te stellen, zeer goed in staat zijn te beslissen, welke beginselen hun het meest toelachen en aan welke partij en aan welk programma zij het best hun belangen kunnen toevertrouwen".

Ook zag hij gaarne het getal gekozenen meer uitgebreid. Gevaar was er niet bij, want de Volksraad is slechts een adviseerend lichaam, en de eindbeslissing ligt toch bij de Regeering, terwijl allerlei waarborgen zijn te nemen.

Het kiesrechtprobleem is moeilijk; gewaakt moet worden tegen toepassing van Westersche begrippen en enting op Oostersche toestanden.

Het individueele kiesrecht van het Westen is voor het Oosten minder geschikt; daar moet bestaan organisch kiesrecht, op eigen bodem gegroeid, zich aanpassend aan inheemsche instellingen en gebruiken, opdat aldus de natuurlijke evolutie van de inlandsche samenleving wbrde bevorderd.

Ook hij wilde het kiesrecht laten aanpassen aan het desa- oL stamverband, en tot kiezers benoemen de desahoofden en andere inlanders.

Met instemming, haalde hij aan een zinsnede uit het voorloopig verslag van het wetsontwerp van Minister Fock, waarin werd uitgesproken, dat men geen Westersch regeeringstelsel aan de inlanders moest opdringen, het eenige is vrije baan te maken voor de evolutie zijner historisch gegroeide instellingen; daarom ook moest dit wetsontwerp eigenlijk het einde zijn der politieke ontvoogding.

Tegenover den Minister nam de hr. v. Kol ook stelling t. a. v. het ambténaren-element, dat z. i. in den Volksraad tegenwoordig moest zijn, om een tegenwicht te vormen tegen de eenzijdige belangen der Europeesche kapitalisten en die ambtenaren, vooral in de Buitenbezittingen kennen daar de toestanden in den regel minstens zoo goed als zulks met particulieren het geval is.

Daarentegen viel hij den Minister weer bij,, wat betreft het passief kiesrecht voor vróuwen; hij betreurde het dat hoogstaande Indische vrouwen zullen worden uitgesloten, „waardoor talenten van enkelen harer, die een weldaad konden worden voor de gemeenschap, zullen verloren gaan, of althans in den eersten tijd niet tot uiting kunnen komen."

Om de belangstelling te wekken ook van de Inlanders stelde hij voor speciale Handelingen der Staten-Generaal voor een paar

Sluiten