Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

's meesters groote corporatiestukken eenige uit zeer verschillende perioden bijeen. Het valt er toch wel op dat de kijk op de menschen tegen het laatst van des zwieiigen schilders lange leven dieper ging; dat zijn herscheppingen van de individuen die hij portretteerde, ietwat vergeestelijkt werden. Het edelst als karakteristiek zijn wel de Regentessen van het Oude Mannehuis. Welk een ingetogen deftigheid hebben die oude dames, zelfs die zeer leelijke met de terugvallende kin, die in het midden staat, maar vooral die zittende met het kleine ineengeschrompelde, toch gezond-blozende gezichtje en die fijne liggende hand met gestrekte spitse vingers. Maar ook de anderen: de strenger, iets stuurscher, dame rechts (van ons) is zeldzaam levend van karakteristiek; deze personen interesseeren ons. Zie ook, ter erkenning van zijn raak karakteriseeren, de dienstbode, op haar wijze even deftig als de stemmige meesteressen, hoe juist is dat moeilijk bestembare aangegeven dat haar als dienstbode en als volkskind onderscheidt van de weerdige regentessen! Hoewel in sommige details eveneens prachtig, is de daartegenover gehangen groep der Regenten minder, niet onwaarschijnlijk werd er op min kiesche wijze aan bijgeschilderd.

Doch ook de andere groote groepen getuigen van een volstrekt eigen en volstrekt onovertroffen vermogen van schilderend karakteriseeren. In dit geval, minder ontroerend menschelijk, maar behalve dat de schilder toen hij ze maakte, jonger was, ook de onderwerpen en modellen doen zich hierbij gelden!

De Maaltijd der Officieren van St. Joris is een krachtig, vlot en gracelijk geheel. Hier is het portretteeren van zulk een groote groep niet slechts tot een volkomen aanvaardbaar geheel geworden, maar dat geheel werd ook een op zichzelf boeiend groot geval. Het is — ondanks dat alle personages naar den eisch geportretteerd zijn — een echte maaltijd geworden, niets is gezocht, niets in het tafreel gewrongen, geen enkele actie te klaarblijkelijk berekend op het doen uitkomen van kop, handen, kleeding. Groot is de verscheidenheid der met vlugge intelligentie gekarakteriseerde gezichten: zie den

Sluiten