Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Troelstra en van der Zee maakten 't ons gemakkelijk.

De eerste had niet lang geleden in een officiëele verhandeling gewezen op wat hij met Kautsky „het kernpunt der soc.-dem. gedachtenwereld" noemde.') Met betrekking tot den aanhef van het nieuw ontworpen beginselprogram der S. D. A. P. merkte hij op, dat daarin, gelijk in het begin van het Erfurter program, duidelijk wordt te kennen gegeven, dat het „niet steunt op eenige zuiver ethische of ideologische beschouwing, niet op wenschen of verlangens, maar op een wetenschappelijken grondslag en methode: op de ervaring, óp de historisch-maatschappelijke feiten, uiterlijk waar te nemen en te contröleeren. Het ziet die maatschappelijke feiten in hun historisch-eeonomisch verband, dat is: in de beteekenis, die zij hebben voor de wijze, waarop de menschen in hun behoeften voorzien (de voortbrengingswijze) en constateert, dat de bepaalde voortbrengingswijze, die wij de kapitalistische noemen en die zich historisch uit de ontwikkeling van vroegere voortbrengingswijzen ontwikkeld heeft, de klasse heeft geschapen, wier strijd de sociaal-democratie heeft doen ontstaan.

„Het program plaatst zich hiermede op den grondslag van de economische opvatting der geschiedenis, ook wel genoemd, het historisch materialisme."

En voorts:

„Dit alles is geen abstrakte filosofie, geen ethiek, geen boven de werkelijkheid zwevende verlangenuiting; maar wetenschap, materiaal en methode van denzelfden aard, als waarmede de natuurkundige werkt. Geen voorkeur of a/keer, geen aanhankelijkheid aan bestaande godsdienstige of andere stelsels is voldoende, om over deze opvatting der geschiedenis een oordeel of vonnis uit te spreken: De vraag is slechts, of dieper onderzoek van de vroegere en hedendaagsche

1) Het Volk, 19 Jan. 1912.

Sluiten