Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die gewenne zich te vragen, niet: „wat zon ik gaarne zien, dat waarheid was?" maar „wat is waarheid?" En tot die hoogte hebben de meeste menschen het nog niet gebracht. Daardoor wordt er valsch gegroepeerd, -verkeerd uitgelegd, hier en daar iets onvermeld gelaten — en het slot is, dat van het geheel een onjuiste voorstelling in de wereld komt.

En dit „naar zich toe uitleggen" is de eenige oorzaak niet van het vervalschen der waarheid. Het rein weergeven van de werkelijkheid is op zichzelf moeilijk. Uit dien hoofde noemde Donders — wij haalden dit woord reeds meermalen aan — de werkelijkheid niet eenvoudig. Om haar goed weer te geven moet men goed kunnen hooren en goed kunnen zien en goed kunnen onderscheiden. En dat onderscheidings-vermogen missen de meeste menschen. Als twaalf ooggetuigen van eenzelfde feit verslag geven van dat feit — hoe groot verschil is er dan dikwijls niet tusschen die verslagen. Doe een verhaal aan twaalf personen te gelijk, en laten zij het navertellen. Wat een verschil zal er zijn tusschen wat de een ervanmede^ deelt en de ander. Snel, op losse gronden, op den schijn af en zonder nadenken spreken de meeste menschen hun oordeel uit. Om redenen van gezondheid heeft iemand buitengewoon verlof aangevraagd. Toch is hij aanwezig bij een feesteüjken maaltijd van een zijner vrienden. Aanstonds ligt het oordeel gereed, dat de

Sluiten