Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

seis van een soort politieke caricatuur in de middeleeuwen, zooals de curieuze satire op de Joden te Norwich, door een klerk op een officieel stuk geteekend. Isaac van Norwich, een personnage van gewicht in het Ghetto van die plaats, wordt er voorgesteld met drie koppen, saamgehouden door één groote kroon. Maar zulk een satire, en in het algemeen die, waarin men bepaalde volksstammen of rassen bespot ziet, is nauwelijks als politiek te beschouwen.

Wij doen zeker het veiligst, door met Thomas Wright (History of Caricature in Litterature and Art) de politieke caricatuur wel te onderscheiden van de religieuse, die ouder is, en het begin van de politieke caricatuur te stellen in het laatst der 15e eeuw. Ze is geboortig uitFrankrijk. De eerst bekende prent is van toepassing op den Franschen koning Lodewijk XII, die een expeditie wilde uitrusten naar Italië om de kroon van Napels aan de zijne toe te voegen. De Zwitsers, die in het geheim werden ondersteund door Engeland en de Nederlanden, verzett'en zich daartegen. De prent is een politieke caricatuur in optima forma : men ziet er koning Lodewijk kaartspelen met een Zwitser, andere vorsten zijn er om heen geschaard. Ik noem de prent een karakteristieke politieke caricatuur, omdat ze een populaire beeldspraak bezigt, die tot op den huidigen dag in dit genre van publicaties gebruikelijk is gebleven, den politieken strijd voorstellend als een spel.

De politiek was echter—totgrootealgemeene vraagstukken als dat der Hervorming zich er mee begonnen te vermengen — een zaak tusschen gekroonde hoofden en andere grooten der aarde, sociale belangen waren er niet in betrokken of werden er althans niet mee vereenzelvigd, het volk trok er zich weinig van aan.

In het begin van de 16e eeuw is het de hervorming, zijn het de figuren en daarmee de ideeënwerelden van den Paus,

Sluiten