Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Een Gentsch verzamelaar, de heer Mac Leod bezit eenige van deze merkwaardige clandestiene penningen. Ze zijn uit een tijd, toen Noord-Nederland reeds met succes opgestaan was, maar Zuid-Nederlandsch van oorsprong en dus afkomstig uit het nog onderworpen land. Een er van is van 1578. Aan den eenen kant ziet men den prins van Oranje, als David, in strijd met den reus Goliath, Spanje. Het opschrift zegt: Tu solus Deus, et magna facis. De andere zijde vertoont een kamp tusschen een Spaansch zwijn en den Nederlandschen leeuw. Fide domino et ipse effeciet.

Een andere penning laat een gewapenden man zien, die een hond dwingt zijn braaksel weer in te slikken. Het devies luidt: Potius mori, quam ut canis ad vomitum. Aan de keerzijde is de tyran doorboord door een pijl die uit den hemel komt, en de hond kan ontsnappen. „Perde qui conr tristant animam meam." x)

Spotprenten of caricaturen op den hertog van Alva zijn, om bovenvermelde redenen, schaarsch en meest van later datum. De dateering van werken uit dien tijd is trouwens altijd moeilijk zoo niet onmogelijk, ook door het vaak terug komen van dezelfde prent met eenige wijziging, met andere toepassing.

In het koninklijk museum te Brussel bevindt zich een schilderij, door baron Reiffenberg toegeschreven (maar wel stellig ten onrechte) aan Brueghel. Alva is er voorgesteld,

*) Het is merkwaardig hoe deze vorm van satire toegepast wordt bij een geval, waarin veel later de vroeger verdrukten zelf onderdrukkers waren. Toen Uyttenbogaart werd gesommeerd om voor de beruchte Dordtsche Synode te verschijnen, maar niet kwam, werd geestig bp dit feit gezinspeeld door een penning, waarop men de fabel van den vos uitgebeeld ziet, die niet als andere dieren, den leeuw in zijn hol bezoeken wilde, omdat hij er wel velen in zag gaan, maar geen uit zag komen.

Sluiten