Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

maar niet het wantrouwen van zijn vader, dat ook de achterdocht zijner andere familieleden weer wekt en ten slotte aan den dag doet treden, hem geestelijk dwong zijne verloving te verbreken en weer in den vreemde te trekken.

Onwaarschijnlijk nu in den grondslag is het, dat van de daad en de straf niets buiten de familie uitlekt. Te onwaarschijnlijker is dit, omdat de diefstal ter voldoening van speelschulden is gepleegd en er dus een min of meer groote kring bij betrokken was, terwijl de jonge man in een bankzaak werkzaam is en tot handelskringen behoort, die natuurlijk veelvuldige relaties met het buitenland nebben. Amerika wordt hier voorgesteld als het land-waar-geenland-meer-achter-is en waarmede nagenoeg elke verbinding ontbreekt, ongeveer zooals het voor onze betovergrootvaders bestond. En het geval deed mij weer eens denken aan dien ouden plattelands-rebbe die zei: „Amerika wat is Amerika l .... de 'oulöm habó *) bestaat .... want dat is door God en_ Mozes-zelf verklaard, maar Amerika ? .. .. wie heeft ooit iemand uit Amerika gezien, wie weet of Amerika bestaat ?" — Deze onwaarschijnlijkheid echter hindert den gemiddelden, meer oppervlakkigen lezer of toeschouwer niet zoozeer, omdat zij de basis vormt, die het spel draagt en zich dus buiten het eigenlijk lichaam daarvan bevindt, zooals het iemand, die de schoonheid van een bouwwerk bewondert in het minst niet deren zal, dat het op onsolide fundamenten rust. Maar de deskundige, die dit aan zekere symptomen wel merkt, betreurt het en weet het een sterk element van vergankelijkheid En ook de bedachte, kunstmatige constructie

onthult zich duidelijk in dezen opzet, immers blijkt deze laatste bij nadere beschouwing niet het product van eene onwillekeurige of uit nonchalance begane fout te zijn, maar integendeel expres zóó geconstrueerd te wezen, om het mogelijk te maken een gebeuren te laten afspelen, waarin alleen reeds de geestelijke druk van het verleden machtig genoeg blijkt, iemands leven te verderven, daar immers, ware wèl iets van daad en straf uitgelekt, óók de maatschappelijke en materieele gevolgen

x) 'Oulöm habó: toekomstige wereld, hiernamaals.

Sluiten