Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gewassen, ze zou niet eens beheerscht hebben kunnen worden door een veel grootere groep van vakmenschen op dit gebied. Maar de groote sociale revolutie werkte voor ons. Het proces van de ontwikkeling der revolutie verzekerde ons, evenals op elk gebied, ook op dit gebied de overwinning. En tegelijkertijd was het feit, dat het intellect saboteerde en voor ons een zoo onoplosbaar probleem stelde, wat zijn resultaat betreft een groot voordeel voor de zaak der volksontwikkeling. Want door het feit, dat het intellect ons verlaten had en wij ons niet konden verlaten op technisch geschoolde krachten van het oude instituut, werden we gedwongen, zelf het probleem op te lossen, het in zijn vollen omvang aan te pakken en een ratio■neelen uitweg te zoeken. Ons voordeel bestond daarin, dat we tegen onzen wil gedwongen werden niet te rekenen op de hulp der vakpaedagogen; we hebben er afstand van gedaan en zijn daardoor den geheelen rommel van traditie en autoriteitsgeloof kwijtgeraakt, die ze ons anders zeker zouden hebben gebracht. De kameraden, die op het gebied der kuituur en het' onderwijs werkzaam zijn, weten dit uit eigen ervaring en we kunnen het overal zien.

Hoe meer de intellectueelen onze rijen beginnen te vullen, hoe meer we zien, dat ze naast al het waardevolle en nuttige voor de proletarische zaak, dat ze ons brengen, ook trachten hun doorsnee-psychologie in onze school te brengen en tot op zekere hoogte de schitterende en snelle ontwikkeling der revolutie tegenhouden. Thans levert dit voor ons geen gevaar meër op en door onze taktiek spelen we het wel klaar, alzoo onze voorzitter, maar in den aanvang heeft het ontbreken van het intellectueele element ongetwijfeld bijgedragen tot een radikale oplossing van de taak van het onderwijs. Wij onzerzijds onderschatten echter dat gevaar nog geenszins. Al deelen we niet de pessimistische opvattingen daaromtrent te berde gebracht in Rutgers artikelen in de „Nieuwe Tijd", omtrent de waarde en hef gevaar der intellectueelen en der buraucratie in Rusland, ook en vooral op grond van onze persoonlijk opgedane ervaringen in de onderwijskringen, onderschatten doen we het ook niet. En te boven is de Russische arbeidsschool dit gevaar nog zeker niet.

Het is ook begrijpelijk. Voor veierlei arbeid in de communistische maatschappij en zijn overgangsvormen is de intellectueel uit de kapitalistische maatschappij ongeschikt. Uit den

Sluiten