Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar bovendien zal in sommige scholen deze methode en zelfs de Kerschensteiner-handwerkschool in het overgangstijdperk wel een overgang moeten vormen. We hebben reeds in de beschrijving die we van enkele scholen gaven, gezien, dat dit in verschillende graad hier en daar het geval was. De algemeene oorzaak is niet ver te zoeken, ze schuilt in de eerste plaats in de ontwikkeling van de Russische maatschappij zelve, die nog geen communistische is en in de overheersching van het landbouwbedrijf. En de school past zich onwillekeurig aan deze maatschappij aan. Daarnaast komt h§t groote gebrek aan leerkrachten, die nu al reeds een goed begrfp van het wezen der arbeidsschool hebben en die niet uit den grond kunnen worden gestampt, maar eerst langzaam tot ontwikkeling komen, en in de derde plaats ontbreekt vaak te zeer het materiaal voor de doorvoering der arbeidsschoolprincipes. Zoo is, naar wij er van gezien hebben, de werkelijke toestand, die zich in menig opzicht verbeteren kan en verbeteren zal, maar het zal niet zoo snel gaan als men wellicht denken mag.

Want het is al weer niet waar, als men zegt als Rutge^rs dat' er zooveel hulpmiddelen volstrekt niet noodig zijn, dat iedere arbeid zich leent tot het onderwijs, dat alle materialen perspectieven openen van aardrijkskunde, geschiedenis, natuurkunde; dat iedere bez'igheid tellen, meten, schrijven, zingen verei scht. Dat moge voor het elementaire begin van de arbeidsschool voldoende zijn en deze elementen zullen dan ook wel nergens ontbreken, doch voor de algemeene polytechnische ontwikkeling van het kind tot arbeider is nog wel iets meer noodig. Daarvoor is noodig de beheersching der machine, de beheersching der industrie, de beheersching van den landbouw, de wederkeerige inwerking van die beide op elkaar. In het stadium echter, waarin de industrie in Rusland thans nog verkeert, zal dit arbeidsonderwijs in vele streken nog onmogelijk zijn, in andere gebrekkig, in sommige slechts mogelijk, zelfs wanneer men rekening houdt met de wisselwerking tusschen stad en land.

En daardoor zal in vele streken moeten ontstaan een school als overgangsvorm, die het midden houdt tusschen de hoogere vorm van de arbeidsschool en de handwerk- en illustreerschool. Langzaam maar zeker zal de school meer en meer het karakter aannemen van de arbeidsschool, die in overeenstemming is met het karakter der groeiende nieuwe maatschappij.

Sluiten