Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

moeten, dat zij ook in haar streven niet het „belangvan het geheele volk", het bonum commune van den pariteits-Staat, maar het particuliere belang der katholieke partij in het oog houdt — en voor zulk eene partij zou men dit vooroordeel niet zoo gemakkelijk kunnen weerleggen, als dit voor het Centrum mogelijk is."

Zooals men ziet drukt zich Mausbach nog al zeer voorzichtig uit. De man is dan ook niet heelemaal zeker van zijn zaak. 't Zijn allemaal onbewezen beweringen, hypothesen. Meer niet.

Waarom zou in Duitschland niet mogelijk zijn, wat elders

— ook in landen waar Protestanten in de meerderheid zijn — wel mogelijk gebleken is ? Maar men probeert het gewoonweg niet; ja men wil het zelfs niet probeeren! Vooral de laatste bewering van bovenstaand citaat is erg zwak. Te zwakker nog, waar Mausbach zelf spreekt van „e e r 1 ij k e tegenstander s". E e r 1 ij k e tegenstanders weten wel, dat een politieke partij met een confessioneel program in 't geheel niet beoogt uitsluitend de bevordering der belangen van hare confessie, maar dat zulk een partij niets anders wil dan de behartiging van het algemeen belang volgens de beginselen van hare confessie, wijl zij meent, dat door de practische toepassing van hare beginselen het algemeen belang het best gediend wordt

Aan de meening toch van niet eerlijke tegenstanders, die ook bij afwezigheid van een confessioneel program lastig en vervelend zijn en blijven, behoeft een confessioneele partij zich in 't minst niet te laten gelegen liggen.

Op grond van deze citaten, die omtrent de vraag of het Centrum van heden nog hetzelfde is als het Centrum van vroeger niet de minste opheldering geven, meent prof. Geurts gerechtigd te zijn tot de conclusie, dat de Centrumsleden geen programverklaring omtrent de „overeenstemming" van hun politiek met de leer der Kerk behoeven te geven, wijl dit voor katholieke staatslieden onnoodig is. Het geheele verleden van het Centrum biedt er waarborg voor, dat het Centrum — ook zonder deze verklaring in het program

— de katholieke leer, zooals die door het kerkelijk gezag wordt vastgesteld, in het Parlement tot richtsnoer neemt.

Sluiten