is toegevoegd aan uw favorieten.

Zoek-licht : Nederlandsche encyclopædie voor allen

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meteen groote donkere bruine, met brons afgezette vlek en grijsbruine achtervleugels.

Appelwijn of cider wordt gemaakt door appelen of peren uit te persen en het sap op de wijze van most te laten gisten. Daar azijnzure gisting gemakkelijk optreedt, dient men voor zuivere vaten te zorgen. Van 50 K.G. vruchten krijgt men 30 — 33 L. sap. De wijn krijgt bij lang bewaren naarmate het koolzuur ontwijkt eerst een bittere, eindelijk een zure smaak. Zeer veel appelwijn wordt in Bretagne gemaakt.

Appelzuur is een tweebasisch, organisch zuur dat dikwijls in onrijpe vruchten wordt aangetroffen. In zuiveren toestand is het vast (smeltpunt 100°) en gekristalliseerd. Van de onoplosbaarheid van het calciumzout in water maakt men gebruik bij het „chaptaliseeren" van wijn; men voegt n. 1. bij te zure wijn calciumcarbonaat, dat tot onoplosbaar appelzure calcium neerslaat.

Appendages zijn toestellen, onmiddelijk aan den ketel, de machine of het schip verbonden, welke dienen om het veilig bedrijf te verzekeren. Meestal zijn het kranen of kleppen. Naar de plaatsing der appendages onderscheidt men: ketelappendages, cylinderappendages, condensorappendages en huidappendages.

Appendicitis, ontsteking van den appendix d. i. van het wormvormig aanhangsel van den blinden darm, wordt gewoonlijk ontsteking van den blinden darm genoemd (ten onrechte dus). Het is eerst sedert het begin van deze eeuw bekend dat ziekten van de appendix de oorzaak kunnen zijn van velerlei aandoeningen en verschijnselen; toen is men ijverig begonnen de appendix te verwijderen en tot nog toe is nooit gebleken dat iemand eenig last heeft ondervonden van het wegnemen van het aanhangsel; men weet dan ook niet, of die appendix een functie ververvult en beschouwt haar als een rudimentair overblijfsel uit een vorig ontwikkelingsstadium. Zooals gewoon¬

lijk bij het toepassen van eene nieuwe ontdekking is men in het begin wel eenigszins te ijverig geweest bij het verwijderen van de appendix, maar langzamerhand is men daarvan teruggekomen, zoodat vele appendix-ontstekingen thans niet geopereerd worden.

Appenzell, kanton in N.O. Zwitserland, omgeven door het kanton St. Gallen, is sinds 1597 verdeeld in 2 deelen: Appenzell- Ausser- Rhoden met een protestantsche bevolking (industrie), AppenzellInner-Rhoden met een katholieke bevolking (veeteelt, borduurwerk). De industrie bestaat hoofdzakelijk uit bewerking van zijde en katoen. Het geheele kanton is welvarend en wordt zuiver democratisch bestuurd. Steden zijn: Appenzell, Troyen, St. Gallen. AusserRhoden telt c. 58.0C0 inw., InnerRhoden c. 14.600 inw.

Apperceptie is een wijsgeerige term ter aanduiding van het resultaat van geestesarbeid: het zich als eigen verwerven, het verwerken van voorstellingen welke door de enkele perceptie (waarneming) tot ons komen.

Appert, Francois (1797—1840), ontdekte een methode om plantaardig en dierlijk voedsel te conserveeren. Hiertoe deed hij het in blikken bussen, met een kleine opening, verhitte deze in een of andere chemische oplossing en soldeerde dan dadelijk de opening dicht. Later werd die methode verbeterd. De lucht werd er door buizen uitgezogen, zoodat de inhoud geheel luchtledig was.

Appingedam, gemeente in Groningen, waartoe behooren de dorpen Appingedam, Jukwerd, Marsum, Opwierde, Solwerd en Tjamsweer, tesamen c. 56000 inw.. Het dorp aan het Damsterdiep heeft vee- en paardenmarkten, en stroocarton-fabricage.

Appische weg (Via Appid) de prachtige heerweg in Oud- Italië, liep van Rome naar Capua en Brundisium. Sommige gedeelten worden nog gebruikt.

Appleton, stad in Wisconsin (U.S.A.) met c. 16.000 inw., heeft methodistische Lawrence-universiteit, papierfabrieken.