is toegevoegd aan uw favorieten.

De talen in het nieuwe Europa

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK XVIII.

DE LANDSTALEN IN DE VROEGERE DONAU-MONARCHIE.

De verjonging van de oude in Oost^Europa gevestigde talen is slechts een deel van een algemeene beweging. Overal waar het volksbewustzijn ontstond of terugkeerde, is men gaan inzien welk voordeel het voor de groote volken van West-Europa, zooals Frankrijk, was een gemeenschappelijke landstaal te bezitten, en er is geen volk, dat er in den loop der eeuwen niet in geslaagd is zich er eene te verschaffen. Talen, die opgehouden hadden geschreven te worden, zijn weer in gebruik genomen; andere, die slechts bij uitzondering geschreven werden, hebben een letterkunde gekregen. De nieuwe geschreven talen, steunend op het tegenwoordig taalgebruik en bij gevolg dicht bij het volk staand, hebben zich vermenigvuldigd. Daar waar de belangrijke talen van West-Europa overheerschen, biedt de inrichting van het onderwijs voldoende gelegenheid aan hen die het verlangen, om de gemeenschappelijke taal min of meer behoorlijk te leeren gebruiken. En, aan den anderen kant, is het voordeel, dat de kennis van een ruim verspreide taal, waarin alle belangrijke, zoowel openbare als bijzondere zaken behandeld worden, van dien aard, dat de pogingen, die aangewend worden om naast de bestaande een nieuwe taal te vestigen, gewoonlijk onvruchtbaar blijven.

Een nationalistische beweging, even heftig, even hartstochtelijk als de Iersche, is in staat een half doode taal als de Iersche weer te doen opleven, en die opleving is pas begonnen; men kan niet voorzien in hoeverre zij succes zal hebben.

Men kent de economische beteekenis van Catalonië in Spanje, en de rol, die Barcelona speelt; aan den anderen kant staat Spanje in vele opzichten ten achter in de algemeene beweging van de West-Europeesche beschaving, en het Spaansch heeft nog