is toegevoegd aan je favorieten.

Socialisatie van het transportbedrijf

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

groote doel waarop de arbeidersbeweging haar strijd richten zal.

Ook tot de socialisatie van het transportbedrijf (verkeerswezen) wordt geconcludeerd, en het is aan de hand van dit rapport, dat wij er een nader pleidooi voor willen leveren.

Beschouwen we allereest

het Zeevaartbedrijf,

hetwelk een sterk voorbeeld geeft van de winsten die in het particuliere bedrijf ten koste der gemeenschap worden behaald.

De Nederlandsche reederij heeft niet enkel gedurende den oorlog, zeer wel gevaren. Ook de jaren 1911—1914 mogen als gouden jaren voor de ondernemers worden aangemerkt, en in de laatste tien jaren valt dan ook een sterke lust'tot oprichting van reederijen en ^uitbreiding van bestaande, waar te nemen.

De tonnenmaat der Nederlandsche koopvaardijvloot bedroeg in 1909 603.000 ton. In Juni 1914 1.472.000 bruto ton en 1 Juni van dit jaar 1.773.000 ton. Het oorlogsverlies was dus reeds geheel overwonnen en daarenboven viel nog een aanwinst van 301.000 ton te boeken. Dit is des te opmerkelijker, wijl de vloot, naast .het oorlogsverlies in de eerste oorlogsjaren, toen ook een sterke vermindering onderging door den verkoop van een groot aantal schepen aan 't buitenland. Het was het oude verschijnsel: de sterk oploopende scheepprijzen bracht menige op buitengemeene winst beluste reederij er toe de schepen op te ruimen, zonder daarbij een oogenblik rekening te houden met het volksbelang. Wettelijke maatregelen waren dan ook noodig, om deze vervreemding der vloot tegen te gaan. Een bewijs reeds op zichzelf, hoe weinig veilig een dergelijk belangrijk en voor de bestaansvoorwaarden van het land onmisbaar bedrijf in particulier-kapitalistische handen is.

Is de winst der reeders nu zoo ongunstig geweest, dat zij reden hadden tot opruiming der vloot ? 't Mocht wat! Woekerwinsten van enorme hoogte zijn gemaakt. Over de jaren 1913—1919, in zeven jaren tijds dus, hebben de twintig voornaamste scheepvaartmaatschappijen gezamenlijk een bruto winst behaald van rond 812 millioen gulden. Winst, verkregen door buitengewoon hooge scheepsvrachten, welke