is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ i7i. Oorspronkelijk is het plan geweest, om van deze oosterstad eene Europeesche stad te maken en de westzij of „oude stad" te bestemmen voor „alle Indiaensche natiën", en wel in de eerste plaats voor de „Javanen" (§ 433), waaronder alle inboorlingen van het eiland werden verstaan. Men schijnt echter spoedig te hebben ingezien, dat men in den regel de keuze eener woonplaats aan de ingezetenen zelf behoorde over te laten. De oosterstad is trouwens van aanvang aan bijna even Chineesch geweest als Europeesch, maar een feit is, dat er hier altijd meer Europeanen hebben gewoond dan bewesten de kali.

Met den muurbouw der oosterstad ging nu samen de rechtlegging der kronkelende rivier door den aannemer Jancon in 1631 en 1632. De penning van Specx geeft hiervan echter eene veel te schoone voorstelling. Nog heel wat jaren later was het noorderdeel der kali lang niet recht. Waar zij wel recht was gegraven, daar vormden de afgesneden rivierbochten vuile poelen, die zelfs nadat men ze had gedempt, een zeer week terrein bleven. Zoo kan men uit het kaartje van 1628 opmaken, dat de nieuwe Hollandsche kerk aan het Stadhuisplein gebouwd moet zijn in zulk eene gedempte rivierbocht. Dit verklaart waarom zoowel deze kerk als hare opvolgster vrij spoedig aan verzakking is gaan lijden. Wij lezen zelfs dat bij den bouw der nieuwe kerk in 1733 de heipalen slechts eene korst van aarde ontmoetten; zoodra zij door die korst heen geheid waren, schoten zij bij eiken slag heele einden naar beneden.

§172. Wij komen thans bij den aanleg der westerstad, die grootendeels het werk is van Antonio van Diemen, evenals de oosterstad het werk is van Jacques Specx.

Al eerder merkten wij op (§ 79), dat hier aan het oude zeestrand tegenover de punt de Parel op het terrein, dat vroeger Paep Jan's land werd genoemd, het Huis van den Generalen Ontvang was gezet, dat gaandeweg was versterkt en thans het Vierkant heette. Dicht daarbij was, evenals in den Jacatraschen tijd, de pabejan of het tolhuis en de boom.

Oud Batavia 7