is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

op Formosa, voor Antonij Hambrouck en zijn dochtertje, dat in den harem van Coxinga is verdwenen. Trouwens, de kerk zelve herinnert aan dien verloren buitenpost, want een deel der naar Batavia overgebrachte Formosaansche kerkfondsen is aan haren bouw besteed.

§ 565. Onze photo's geven overigens den toestand der kerk weer, zooals die was vóór de vernieuwing, welke, terwijl wij dit schreven, onderhanden was genomen. Zij verschillen nog al van de afbeelding bij Valentijn. Rach geeft van de kerk eene teekening, zooals zij omstreeks 1770 was, met een ouden, zwaren boom bij den westeringang van den kerkhofmuur, denzelfden boom dien wij een tiental jaren geleden zagen omkappen, en die mogelijk van de stichting der kerk dateerde. In het verlengde van dien westermuur was in zijn tijd eene deur aan d'en weg van Jacatra, waartoe men met een bordes opklom naar het vrij groote huis van den doodgraver, dat niet meer bestaat.

Ook van binnen is de kerk vrijwat veranderd. De galerij rustte oudtijds op gedraaide pilaren. Tot aan 1725 waren de kolommen, die het dak dragen, van hout. De preekstoel dateert van 1808. Met het zetten van dezen nieuwen preekstoel werd tegelijk de kerkekamer vergroot door het verplaatsen van het beschot, dat dientengevolge aan weerskanten tegen het midden van dat gestoelte kwam te rusten. Het tegenwoordige orgel is mogelijk hetzelfde, dat er in 1804 stond en aan de Binnenkerk behoorde. De vrouwenstoelen, welke Van der Parra schonk, zullen slechts gedeeltelijk de tegenwoordige zijn, die onderling nogal verschillen.

§ 566. Maar wij dwalen af. Zooals wij zagen, was de oorspronkelijke godsdienstoefening alhier op Vrijdagavond. Sedert den bouw der steenen kerk werd er ook Zondags gepreekt. Uit ons predikbeurtenbriefje van 1791 (photo H 11) ziet men, dat nog destijds op Vrijdagavond eene voorlezing in het Portugeesch in de Buitenkerk werd gehouden; gepreekt echter werd er toenmaals in het Maleisch, zooals trouwens al veel eerder ook gebeurde, tengevolge waarvan de