is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

maar de graving der binnengracht bood gelegenheid om het met de uitgedolven spijs op te hoogen.

§ 594. Slechts enkele jaren daarna, in 1640, toen men bezig was met den bouw van het laatste deel van den steenen muur der oosterstad benoorden de punt Hollandia (zie § 167), besloot de Regeering, het hospitaal in steen te bouwen „tegen" dezen wal, dat wil zeggen (zie § 344), den nieuwen vestingwal te gebruiken als buitenmuur van het hospitaal. In 1642 was dit steenen hospitaal voltooid, van Grimbergen zuidwaarts langs den wal. Het terrein dezer inrichting strekte zich uit oostwaarts tot de Nieuwpoortstraat. Op Clemendt's kaart ontwaart men nog de drie grachten, die het tot een eilandje hadden gemaakt; in de Nieuwpoortstraat ziet men buiten langs de gracht een hekwerk met poorten, aan den noordkant staan de gebouwen buiten de gracht. Deze twee binnen het terrein gelegen grachtjes zijn later gedempt, maar de stadsbinnengracht is steeds de zuidgrens van het hospitaalterrein gebleven, terwijl aan de kalizijde de muur tengevolge van aanslibbing een heel eind van het water verwijderd is geraakt.

§595. Van dit hospitaal bestaat een zeer curieus prentje (onze photo M 7), door Nieuhof vóór 1670 geteekend, voorstellend het in 1666 vermelde „middelhuijs" langs de tegenwoordige Java-Bankstraat, met in den hoek naar de kalizijde het in 1662 gebouwde huis van den Binnenregent, tevens Schaftbaas; op den achtergrond ziet men de bijgebouwen dier woning. In het verlengde dier bijgebouwen stond dus langs de kali het oude hoofdgebouw van het hospitaal, dat nog heden aanwezig is en evenmin als het „middelhuijs" eene verdieping had. Dit hoofdgebouw bestond uit twee zalen, gescheiden door de nog aanwezige poort: de ziekenzaal bezuiden de poort en daarbenoorden het „verband", dat is de zaal en operatiekamer voor chirurgiepatienten en „venuskwalen". In 1671 werd de muur aan den rivierkant, die 12 voet (d.i. 3.76 Meter) hoog was, opgehaald tot 15 voet. Dit is dus de buitenmuur dier beide zalen, welken men op onze fraaie photo A 23 ziet.

§59«. De beide zalen zelve, op eene kaart van omstreeks 1780