is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Buitenzorg). De aanleg van deze en dergelijke wijken van het nieuwe Batavia verschilt echter in aanleiding en uitvoering heel weinig van dien der karakterlooze buitenwijken van elke stad in Europa. Het is moeielijk aan te nemen, dat ooit iemand daarin belang zal stellen; wij althans zullen er niet verder op trachten in te gaan.

§ 822. Daarentegen vragen wij een oogenblik attentie voor een paar eilanden op de reede van Batavia, welke tegenwoordig zelden meer worden bezocht, maar vroeger in dagelijksche verbinding met de stad stonden.

Het belangrijkste daarvan is Onrust, welks benaming, die al in 1619 voorkomt, voldoende bewijst, hoe hard er werd gearbeid aan de reparatie der Compagniesschepen, welke daar toen reeds sedert jaren plaats had. Zij werden er gekrengd, dat is op zij gelegd om van onder te worden schoongemaakt, gekalefaat en verdubbeld (van eene nieuwe buitenhuid voorzien), waarbij een afgevaren schip dienst deed als „onderlegger" of kiellichter. Ter bescherming dezer weerlooze vaartuigen en hunner aan land gebrachte ladingen diende eene batterij; voor de zieken was er een hospitaal. Het fortje, dat er anno 1656 tegen de Bantammers werd gebouwd, zal wel niet veel hebben beduid. Althans in 1672 vond men noodig er een vijfhoekig steenen bolwerk te zetten, uit vrees voor een overval van de Franschen, die onder leiding van onzen vroegeren DirecteurGeneraal Fran?ois Caron eene buitengewone werkzaamheid ontwikkelden. In plaats van den onderlegger was hier toen reeds een hoofd, waar drie kranen stonden; twee hiervan wer-

§ 823. den voor het kielen der schepen gebruikt. Het bedoelde steenen bolwerk heeft echter, voor zoover blijkt, nooit het gansche complex gebouwen omringd, waaraan Onrust zijne beteekenis ontleende. Eerstens stonden de beide windzaagmolens, die er sedert 1685 waren gebouwd, buiten de omwalling, en tweedens werd deze laatste voor een gedeelte slechts door een paalwerk gevormd, zooals nog op onze afbeelding van 1772 is te zien (photo M 11). De ruimte daarbinnen was zoodanig met gebouwen opgevuld, dat Onrust al even weinig verdedigbaar