is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Bataviasche Chineezen omstreeks dien tijd uit Singapore overgekomen, tenzij hiermee de eerste rotanmeubelen bedoeld worden.

§ ii65. Dat omgekeerd uitvoer van meubelen naar Europa plaatshad, kan men zich licht denken. Ook afgezien van Japansch en Chineesch lakwerk en porcelein, die een belangrijk artikel van 's Compagnies export vormden, zal een repatrieerend gezin wel eens wat fraai meubilair hebben meegenomen. Zoo is de herkomst te verklaren van enkele „kusf'meubelen in Europa, die aldaar de aandacht hebben getrokken door hun kostbaar hout en exotisch ornament bij een 17e eeuwsch model. Zij zijn onder Europeesche leiding door inlandsch werkvolk vervaardigd en met oostersche motieven versierd. Gaandeweg echter maakt het Oostersch motief plaats voor een meer westersch ornament, een overgang van stijl, die in de notarieele boedelbeschrijvingen duidelijk aan den dag treedt.

§iiG6. Komt men in inventarissen van 1661 en later meubelen, vooral ebbenhouten meubelen, tegen, die de notaris beschrijft als „gedraaid" of „geslingerd", dan is men geneigd dit voor eene aanwijzing te houden, dat te Batavia eene eigen mode zich baan brak, waaraan wij de vele ebbenhouten banken en stoelen te danken hebben, die door hunne getordeerde pooten, leuningspijltjes en dwarsregels evenzeer het oog trekken als door hunne stijve, strakke en ongemakkelijke lijnen. Beschouwt men tegelijk de oostersche motieven van het ornament, dan wordt men versterkt in de meening, hier met iets heel eigenaardigs te doen te hebben. Maar raadpleegt men een handboek over meubelkunst, dan blijkt het model dezer vreemdsoortige voorwerpen eenvoudig ontleend te zijn aan de toenmalige Hollandsche mode. Met ongeveer 1660 begint juist in het Vaderland het schroefvormig gedraaid model op den voorgrond te treden; de stijve, stugge lijnen behooren tot eene iets oudere periode, maar zijn niet minder Hollandsch. Als oostersch blijft dus enkel over het materiaal (zooals gezegd, vooral ebbenhout) en het ornament.

§ii67. Dat het ornament oostersch is, blijkt wel allereerst uit de

Oud Batavia II