is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eeuwsche uitmaakt, het ebbenhout, de rechte lijnen, het oostersch snijwerk, ontbreekt hun.

Het eigenlijke bed voor de nachtrust heet in oude boedels meestal op zijn zeemans de „kooi". Wordt daarvoor de naam „bed" gebruikt, dan verstaat men hieronder een uit Holland meegenomen veeren bed, zooals dat, hetwelk Jan van Riebeeck's weduwe als een kostbaar bezit aan hare dochter vermaakte. De kooi daarentegen heeft eene matras of bultzak van kapok, eene peluw, sprei, kombaars of deken en een wonderlijk groot aantal kussens, tot tien toe, waaronder al vroeg het „buijckkussentje" verschijnt, dus de bantal goeling, bestemd om het onderlijf tegen kouvatten te beschermen. Voor kouvatten was men zoo doodelijk bang (men heette er beriberi van te krijgen), dat men niet alleen wegdook in eene omwalling van kussens, maar soms nog een „nachthalsdoek" ook omsloeg en eene wollen slaapmuts opzette J). Voegt men daar nog bij dat de gordijnen („tent", „behangsel", „paviljoen") gewoonlijk niet uit gaas of mousseline maar uit katoen of linnen of ook kostbaarder stof bestonden en dat de slaapkamer veelal gelijkvloers en derhalve zeer vochtig was met heel weinig ventilatie, dan begint men eene voorstelling te krijgen van de ambrosische nachten der welgestelde inwoners van het oude Batavia, terwijl die van den armere, doorgebracht op eene bank zonder gordijnen, niet veel anders kunnen zijn geweest §ii83. dan een hopeloos verweer tegen zwermen muskieten. Toch begon men zijne folterplaats al spoedig op te sieren. Reeds in den parvenusboedel van Jurriaan Beek, anno 1689, vindt men gouden „kooihaken" en zilveren knoppen op de bedstijlen; in de 18e eeuw werden in de gouden klamboehaken soms diamanten aangebracht, terwijl die van zilver vrij gewoon waren. Onze afbeelding (C 21) van het ebbenhouten bed in de Compagnieskamer (waaraan echter de berg van kussens ontbreekt) geeft een denkbeeld van den overvloed van snijwerk. Later werd aan de stijlen ook allerlei „beeldwerk'

1). Nog in 1825 worden wollen slaapmutsen in de krant geadverteerd.