is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Voor dergelijke fortuinen was de houten geldkist van vroeger niet veilig genoeg. In de 18e éeuw kwam dus ook de kist van gesmeed ijzer in gebruik, soms zelfs eene primitieve brandkast of „brandwaarborgkast", gelijk men vroeger zei, zooals wij er eene zagen, bestaande uit kruislings over elkaar geklonken staven ijzer. Zelfs vond men in dë huizen aan Kalibesar West eene kluis, soms van zware blokken Cormandelsteen, met ijzeren deur; er was er eene, thans verwijderd, met een voorwand van 1.20 Meter dikte. Wat de kisten betreft, deze zijn soms meesterstukken van slotenmakerswerk met allerlei geheimpjes: men moet den sleutel eerst rechtsom draaien, dan weer links, daarna weer tweemaal rechts enz. eer zij opengaan. De sleutel heeft natuurlijk formidabele afmetingen. Men hoefde nooit te twijfelen of men soms vergeten had hem in den zak te steken.

11187. De kast, die, zooals gezegd, uit de scheepskist is ontstaan, wordt tot allerlei doeleinden gebruikt en volgt in hare vormen de Nederlandsche mode. Men heeft de „kleerekast", de linnenkast (een zeer belangrijk meubel), de etenskast, de porceleinkast, de boekenkast en verschillende kastjes voor de bewaring van dingen van waarde of curiositeiten. Het „kantoor" of „comptoir" met metaalbeslag en inlegwerk of verlakt, staande op een voet, maakt al in 1650 zijne opwachting. De latafel of commode met zwellend front en zijden is evenals de hoogere chiffonnière uit het midden der 18e eeuw. Het kabinet met zijne vele loketten en schuiflaadjes wordt intusschen ook wel als § lm bewaarplaats van kleedingstukken gebruikt. De kast heeft soms eene gebogen kap met platte vlakken, waarop een stel „kaspotten" wordt gezet; dan weer draagt zij eene vlakke geprofileerde kroonlijst of eene uitgesneden en met de initialen of het wapen van den eigenaar versierde kuif. De glazenkast vinden wij al in 1667 te Batavia voor bewaring van porcelein; hare eigenlijke heerschappij begint hier echter pas na 1700, toen zij voor meer algemeene doeleinden werd gebruikt, in winkels ook voor etalage. De hoekkast met glazen deuren ontmoeten wij pas omstreeks 1750. In den hoek der huiskamer