is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kon dat kwalijk nemen, bij de wetenschap hoeveel smokkelarij door de vingers werd gezien? Immers er zijn voorbeelden van ambtenaren, die voor een of twee ton aan goederen vrachtvrij en tegen de bepalingen overvoerden. Men durfde Janmaat dus eenvoudig niet aan en liet hem in den „plunjezak" of het „kooigoed" heele balen thee, tot duizend pond toe, naar den wal sjouwen. In 1734 werd berekend, dat op die manier meer dan twee Millioen pond jaarlijks in het Vaderland kwam. Maar de nette menschen, die in eene netjes gebrande kist hun eerlijk goedje netjes overbrachten, liepen alle kans dat de „kruidlezers", de Amsterdamsche douane-employés der Compagnie (eigenlijk zoekers naar specerijen), met allerlei streken, zooals het verwijderen van het brandmerk, zouden probeeren hun boeltje aan te halen of weg te moffelen. De heele retourvloot was zulk eene smokkelgelegenheid geworden, dat het absoluut niet baatte, toen het Opperbestuur in plaats van de gepermitteerde bergruimte aan alle opvarenden een douceur in geld toekende naar gelang van ieders rang. Dat kostte schatten — en men smokkelde lustig voort. Het curieuste der gansche geschiedenis was, eensdeels dat al die smokkelende en oogluikende menschen allerlei eeden van plichtsbetrachting hadden afgelegd, en anderdeels dat de douanebeambten een derde trokken van hunne aanhalingen en dat volgens de wet elk protest tegen eene aanhaling, elk rechtsgeding wegens machtsmisbruik dezer beambten onbestaanbaar was. Heeren Zeventienen bezaten onbeperkte macht tot wering der smokkelarij, en toch gebeurde dat alles, omdat het Octrooi der Compagnie een onding was, dat tegen den volksaard streed. Handelen en smokkelen kon nu eenmaal den Hollander evenmin worden belet als ademhalen.

§1329. Men kan dus begrijpen, hoe heel Batavia tegen het vertrek der retourvloot in de weer was, welke zaken de tokohouders deden, hoe druk het liep bij de notarissen, om de schuldbekentenissen te laten opstellen, en in de herbergen, om de noodige afspraakjes te maken en een glas te drinken op de veilige overkomst.