is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

te zeggen, om zich uitsluitend aan zijne paedagogische plichten te wijden.

Men had echter ook huisonderwijs. Tappen, die uit Anhalt aan de Saaie was, vertelt in zijne levensbeschrijving hoe hij als soldaat te Batavia anno 1677 en '78 les gaf aan de kinderen van den Raad Extraordinair van Indië Anthonij Paviljoen en wel in zingen, muziek, rekenen en Latijn. Hij verstond geen Hollandsch, zoodat lezen en schrijven van het program moesten worden geschrapt. Voor het Latijn zal wel ergens eene spraakkunst opgeduikeld wezen. Zoo verhaalt J. de Bucquoy in zijne levensbeschrijving, hoe hij in 1724 te Batavia privaatles gaf in wiskunde, een vak dat hij als Landmeter natuurlijk verstond. Ook vindt men gevallen, dat een gouverneur uit Europa werd ontboden.

i4i4. Maar de heele omgeving thuis was noodlottig voor de jeugd. De moeder had veelal niets geleerd en liet het kind opgroeien onder slavenkinderen „Daar is", schrijft nog in 1820 iemand in de Bataviasche Courant, „in de jaren der kindschheid hier weinig verschil in de opvoeding van dengenen, die bestemd is de pijp te roken, en van hem, die bestemd is dezelve aan te steken". De slaven, temidden waarvan het kind leefde, bedierven niet enkel zijn karakter maar hielden het ook gestadig voor, dat leeren immers niet hoefde, want dat pa rijk genoeg was. Vandaar dat vanouds de kinderen zoo mogelijk naar Holland ter opvoeding werden gezonden, waar het „Indisch kind" al spoedig eene weinig benijdenswaardige vermaardheid kreeg (§ 989). Dat deze kwade naam niet onverdiend was, leiden wij daaruit af, dat men later de kinderen reeds op zeer jeugdigen leeftijd, 4, 5 of 6 jaar oud, naar Europa zond, voordat de huiselijke omgeving hen onherstelbaar had bedorven 1). We vinden al zeer vroeg gevallen, dat de ouders repatrieeren ter wille van de opvoeding der

1). Nog in 1849 verklaart de Hoofdcommissie van Onderwijs, dat de opvoeding der kinderen thuis meestal volkomen wordt verwaarloosd; dat de ouders hen eenvoudig aan de baboe overlaten en dat er, wanneer ze op school komen, haast niets mee aan te vangen is. In verband