is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bezweek, bleef toch jaren lang sukkelen. Junghuhn schrijft nog in 1844, toen de toestanden al zooveel verbeterd waren en de oude stad bijna niet meer werd bewoond, dat er van de tien Europeanen te Batavia in de eerste twee jaar na hunne aankomst vijf bezwijken aan tropische ziekten; van de overigen blijven er vier een tien of vijftien jaar sukkelen om dan ook te vallen. Deze sukkelaars zullen de „spoken" zijn, die volgens Paravicini de bevolking van Batavia vormden.

§ 1525. Men pleegt boven de nadeelige verandering in den sanitairen toestand der stad het jaartal 1732 te schrijven, toen Van Cloon aan het bewind kwam. Het heet dat destijds eene kanaalgraverij de aanleiding gaf tot eene zware epidemie. Eigenaardig is echter, dat het graven der vele grachten binnen en rondom de stad nooit in verband is gebracht met eene zware sterfte, terwijl de in 1732 ondernomen graverij uit de Mookervaart naar de spruit Kamal op grooten afstand van Batavia geschiedde, een paar paal bewesten de tolbrug Pesing. Niettemin staat vast, dat de kampongs naar dien kant geweldig leden en dat van daar uit de stadsbevolking werd aangetast. Sinds dat noodjaar is de kwade naam der stad gevestigd en houdt het klagen over den gezondheidstoestand niet op.

§ 1526. De Chineezenmoord van 1740 verergerde dien toestand. Door de verbranding hunner huizen waren overal binnen de muren leege plekken ontstaan, die niet weder werden bebouwd maar een beeld van vervuiling opleverden, ook omdat de zorg voor goten en afwatering niet op de stad maar op de verdwenen bewoners rustte. Aldus waren talrijke infectiehaarden gevormd, broedplaatsen van muskietenlarven, die nooit werden opgeruimd. Tegelijk begon d.e verhuizing der Europeesche ingezetenen naar buiten. Meer en meer woningen stonden leeg en vielen aan verwaarloozing ten prooi, om ten slotte afgebroken te worden. Voegt men daarbij den steeds slechteren toestand der grachten, dan completeert zich het jammerlijke sanitaire beeld van Batavia in de tweede helft der 18e eeuw.