is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud Batavia

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

trachtte zij uiteraard den particulieren handel te belemmeren door elke briefwisseling over handelszaakjes te onderscheppen. Daar niemand dan zij zelve uit Nederland op de Oost voer, scheen deze censuur wel uitvoerbaar. De Compagnie schreef derhalve voor, dat alle brieven bij hare kantoren moesten worden afgegeven om in de „doose" te worden overgevoerd na het cabinet noir te hebben gepasseerd, waar zij werden geopend en verder behandeld zooals wij dat in de jongste oorlogsjaren zelf ondervonden. Herhaaldelijk zijn de oude bepalingen aangaande deze censuur in den loop der

§1583. tijden hernieuwd. De goede kant dier vriendelijke bemoeiing was, dat de Compagnie geen porto rekende en dat men, door zijne brieven aan de „doose" toe te vertrouwen, wat meer zekerheid bezat dat zij terecht zouden komen. Aan de andere zijde was niemand bizonder op hare dwarskijkerij gesteld. Vandaar dat men gaarne zijne correspondentie aan een of ander kennis onder de scheepsofficieren, de bemanning of de passagiers meegaf, die wel zoo goed was zich met de bezorging te belasten. Nog in 1818 bestond het algemeen gebruik, dat passagiers naar Europa een paket brieven van kennissen meekregen. Slechts zelden bespeuren wij, dat onze Compagnie wezenlijk moeite deed om zulke correspondentie te belemmeren, In den regel bleef het bij knorrige bepalingen. De massa der met eene vloot clandestien overgebrachte brieven moet echter enorm geweest zijn, want men had in de Oost maar een keer of drie per jaar gelegenheid om naar Holland te schrijven (zie § 1321). Bovendien liep men steeds groote kans dat de brieven verloren gingen. Vandaar de gewoonte om per volgende gelegenheid een duplicaat te zenden. Het nieuws kwam zoo langzaam over (zie § 1456) en de schepen konden in den oostmoeson zoo verbazend veel tijd verliezen over het eindspurtje tusschen Straat Soenda en Batavia, dat in 1766 werd bepaald, dat de brieven en paketten in de Straat zouden worden afgegeven aan eene boot te Anjer, om vandaar over land naar Batavia te gaan.

§ 1584. In 1788 begon de Compagnie een aparten paketbootdienst.