Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

al beschouwende, opmerkt, kan voor anderen alleen iets beteekenen in zooverre „zijn" wereld ook de wereld van die anderen is. Men ziet het dan ook telkens, dat menschen het over hun wereld-beschouwingen eens of oneens zijn, terwijl zij blijkbaar niet in staat zijn om uit te maken of zij terecht met elkander overeenstemmen of van meening verschillen.

Daar komt nog bij, dat „wereld"-beschouwing in de meeste gevallen ook nog Gods-„beschouwing" en mensch-beschouwing beteekent, gezwegen nog van de „beschouwing" der geschiedenis. De vraag of Paulus verstaanbaar is, zal dus dikwijls nog saamgevlochten zijn met moeilijkheden van ons eigen maaksel. Wij zelf zijn misschien vaker dan wij vermoeden „zwaar om te verstaan" — en dat, terwijl wij daar veel minder verontschuldiging voor hebben dan Paulus.

Tenslotte kunnen wij dan ook dit woord, zelfs na hetgeen boven is gezegd, nog niet eens dadelijk loslaten! Immers het spreekt van een zeker vermogen tot „beschouwen", dat wij menschen zouden bezitten en naar willekeur op allerlei onderwerpen zouden kunnen richten. Eigenlijk is dat toch wel iets wonderlijks!

Juist op dit punt nu eischt de nieuwe wijsgeerige beweging, dat wij opletten zouden. Het „be-schouwen" als zoodanig interesseert haar niet zoo bizonder, maar wat zij ons geslacht wil doen opmerken is, dat er aan alle beschouwen een eind is. De perspectieven zijn niet eindeloos: men kan ze ten einde schouwen, door-schouwen, en . . . . wat ziet men dan? Er is een grens aan alle „onderwerpen", die men in het scherptepunt van zijn be-schouwen kan leggen: zooals er aan het beschouwen van de boomen van een bosch een einde komt en een grens is, daar immers dat bosch niet grenzenloos is. En dan rijst de vraag: wat is dat bosch — niet als optelsom van boomen — maar als „bosch . En tegelijk rijst de vraag: wat heeft dat bosch te maken met al dat andere, dat als „niet-bosch" aan den anderen kant van de grens ligt?

In verband met dergelijke overwegingen, die zich dan natuurlijk bewegen in de hoogste abstracties der wijsbegeerte en uitgedrukt worden in een zeer fijn toegeslepen speciale taal, is de driedeehng van het gegevene in God, wereld en mensch weer uiterst actueel geworden.

En dat heeft ten gevolge gehad, dat een nieuwe en krachtige belangstelling is ontwaakt voor het verstaan van wat Paulus tot schrijven heett gedreven.

Sluiten