Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

na te denken. Nu blijft nog de vraag op te lossen, hoe hij hier terecht kwam. Maar deze kwestie is niet zoo belangrijk meer, nu hij de innerlijke .zekerheid heeft, dat de toestand waarin hij zich bevindt, het gevolg moet zijn van een vroegere levensbeschouwing. Eens immers moet hij ervan overtuigd geweest zijn, dat de wil van een mensch als een compasnaald is, onveranderlijk gericht tusschen de twee schijnbaar tegengestelde polen van het zelfbehoud en de zelfvernietiging. Toch kan deze naald door de zwakste magneet van haar voor menschenoogen onzichtbare ketenen worden bevrijd, om dan als een tol om haar as heen te draaien of blijvend een stand in te nemen, die afwijkt van de normale. Niet de mensch zelf is het, die eigen lot en daden bepaalt, maar het zijn in de allereerste plaats de omstandigheden, die richting aan zijn leven geven. Als de compasnaald zich in een buis bevindt en deze buis draait, dan moet de naald, zonder zich dit bewust te zijn, meedraaien. Niets weet de naald en zelfs dat zij een naald is weet zij alleen, omdat anderen het haar gezegd moeten hebben. Maar wie zou hem dan gezegd hebben, dat deze buis een buis en dat zij recht en niet cirkelof spiraalvormig is? Als hem ook dit laatste steunpunt ontvalt en hij in twijfel gaat trekken of deze enge gevangenis wel een buis is, blijft hem geen

Sluiten