Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

over te laten. Zij geven hem geen vrijheid van keuze. Hij onderwerpt zich of hij gaat er uit.

Als hij zich verzet, wordt hij onschadelijk gemaakt met niet meer gewetensbezwaar dan men heeft bij het dooden van een hinderlijk insect." 8)

Verstaat gij het goed?

Als een hinderlijk insect wordt de mensch, die zich niet tot een verlengstuk van de machine laat maken, vermorzeld.

„Waarom moeten we het westeuropeesche voorbeeld nabootsen? vraagt Lenin. Ik ken tegenover politieke tegenstanders maar één vorm van verzoening: écraser — verbrijzelen" *)

Hebben zij die van Moskou verlossing, bevrijding verwachten, dat wel goed ingedacht?

„Door de stelling te verkondigen: „Vrijheid is een burgerlijk vooroordeel", heeft Lenin een omwenteling veroorzaakt, die, wellicht meer dan al het politieke en economische gebeuren, het bolsjewisme voor goed heeft afgescheiden van de revolutionnaire bewegingen uit vroeger tijden. Het ideaal van zedelijke en burgerlijke vrijheid, dat tot nu toe voor het hoogste en laatste doel van alle volksbewegingen had gegolden, diende voortaan als een leugen te worden vertreden; de vroeger als verwerpelijk beschouwde dictatuur werd eenige moreele eisch. Wat goed en wat slecht was, mocht voortaan niet meer door het gevoel, maar slechts met het wegende verstand worden onderscheiden: goed was van nu af al het politiek nuttige, vloekwaardig echter alles, wat schade kon doen aan de zaak, waar de bolsjewieken voor streden." 5)

Men heeft mij overdrijving verweten, toen ik de moraal van het bolsjewisme aldus schetste: „Wat de revolutie verhaast, noemen zij goed, wat haar tegenhoudt, slecht".

Maar ik geef eenvoudig weer wat de voormannen zelf openlijk erkennen. „Terwijl in een

3) Ibidem, p. 35.

*) Fülop-Miller: Lenin en Gandhi, p. 49. ») Fülop-Miller, l.c. p. 51.

Sluiten