Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ren van het Grieksch- Russische, Deisis-type zijn in bolschewistische richting omgebogen. Ze worden vervangen door een dikken pope en een uitgemergelden proletariër, om wiens nek de zware vracht van een kapitalist drukt, om hem, zooals bij de voorstelling van Christophorus, tot de aarde neer te drukken. Daaronder de tekst (1 Petr. 2:18) „Gij huisknechten! zijt met alle vreeze onderdanig den heeren, niet alleen den goeden en bescheidenen, maar ook den harden!" Men kan trouwens in de geheele compositie van het blad nog een andere navolging op de gebruikelijke Russische kerkelijke kunst zien. Want deze blijft, zooals ook de byzantijnsche in het algemeen, niet beperkt tot de drie figuren der Deisis-groep, maar brengt altijd minstens nog 'n vierden ikon, den heiligen, aan wien deze kerk gewijd is. Ook met het oog op deze, voor eiken Rus vanzelfsprekende liturgische gewoonte, is de door de caricatuur gebrachte vierde figuur, in den vorm van het vampyr-gierachtig voorgestelde kapitalisten-type, slechts een nieuwe schakeering op den achtergrond van heel de anti-religieuze geraffineerdheid.

Of deze — en alle overige aldus ingerichte voorstellingen — succes zullen hebben? Misschien al reeds hebben? Heelemaal zeker schijnen in elk geval de sowjets zelf niet te zijn, tenminste schemeren in hun anti-religieuze uitvallen, naast religie en kerk op zichzelf ook nog drie andere tegenstanders door, die altijd in één adem genoemd worden en voor zeer dreigend worden aangezien: dit zijn eenerzijds de christelijke stemmen bij de afzonderlijke boeren-verkiezingen en in verband daarmede de steeds groeiende genootschapsvormingen van secten — aan den anderen kant de verschrikkingen van een mogelijke interventie door het buitenland.

Zoo vindt men bij alle verkiezingen steeds weerkeerend de waarschuwing voor candidaten, die door popen of met een algemeen beroep op het christendom aanbevolen worden, want de terugkeer van het christendom zou weer nieuwe terechtstellingen (afb. 7) of de heerschappij van den oor log zuchtig en Rasputin (afb. 8) beteekenen, die zich met zijn keizerlijke vriendin aan de verwondingen in een oorlogs-hospitaal verlustigt en daarbij door Jezus gezegend wordt. Daarom moet de strijd tegen het christendom uit de sfeer van den staat naar den kring van het intieme familieleven worden overgebracht. Een bloedrood vlugschrift vertoont b.v. den strijd tegen de heiligenbeelden „aan het gezinsfront", waarbij de kindermeid weliswaar nog probeert ikonen en crucifix te verdedigen, maar tenslotte door den vereenigden aanval van alle andere familieleden overweldigd wordt. Een bijzondere taak rust in den kring der bloedverwanten op de opgroeiende jeugd. Honderden vlugschriften pompen hun iederen dag en ieder uur de stelling in, dat zij het in de eerste plaats moeten

Sluiten