is toegevoegd aan uw favorieten.

Democratische vrijheid en socialistisch recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

2. De opvattingen van de sociaal-democraten inzake de socialistische dictatuur.

De verschillen tusschen de gronden, waarop sociaal-democraten hun standpunt ten aanzien van de twee hier genoemde vraagstukken van practische poütiek doen steunen, komen het duidelijkste uit in hun houding tegenover de dictatuur.

Hetgeen de socialistische beweging nog steeds verhindert—en naar alle waarschijnlijkheid nog langen tijd zal verhinderen — één beweging te zijn, is bovenal dit probleem van de dictatuur: het vraagstuk, of al dan niet de wil van de meerderheid kan en mag worden onderdrukt door een socialistische minderheid. De communisten meenen, dat een dictatuur door deze minderheid, de proletarische voorhoede, kan en behoort te worden gevestigd. De sociaal-democraten zijn van oordeel, dat de vestiging en handhaving van een dictatuur — met goed uiteindelijk resultaat — niet mogelijk is, of wel, dat de wüsuitingen van de meerderheid niet door een socialistische minderheid mógen worden onderdrukt; dikwijls ook wijzen zij het pogen, om een dictatuur te vestigen op beide gronden af. Daarnaast bestaan nog andere argumenten, die hen evenzeer de onderdrukking van een meerderheid kunnen doen verwerpen; daarom werd in het bovenstaande gezegd, dat het standpunt ten aanzien van de waarde van de vrijheid als doel of als middel niet uitsluitend, maar in hoofdzaak beslist. Indien men deze andere argumenten aanvaardt, bestaat het bezwaar dus niet in het verdwijnen van de vrijheid van de meerderheid, maar komt het voort uit de verschijnselen, die de vestiging en de handhaving van een dictatuur vergezellen, zooals de materieele ellende, de.gruwelen, de verruwing van de zeden, enz.

Hier bleken al enkele van de tegenstellingen, die onder de sociaal-democraten wat betreft de dictatuur bestaan. Zeer in het kort aangeduid mogen zij hier volgen.

a. Sommige sociaal-democraten zijn alleen daarom tegen het doen van pogingen om een socialistische dictatuur te vestigen, omdat zij in het land, dat zij speciaal op het oog hebben, hetzij de vestiging, hetzij de handhaving van een dictatuur uit het oogpunt van de macht onmogelijk achten. Wie alleen