is toegevoegd aan uw favorieten.

Democratische vrijheid en socialistisch recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den socialist de hoogste waarde bezitten? En welke is de plaats van den vrijheidseisch temidden of ten opzichte van deze rechtsbeginselen?

Eerst willen wij in het navolgende trachten de socialistische rechtsbeginselen te bepalen, ongeacht den eisch van de vrijheid, om daarna na te gaan, welke de juiste plaats van dezen eisch ten opzichte van de eerstbedoelde beginselen moet worden geacht.

1. Het historisch-materialisme kan de fundamenteele socialistische rechtsbeginselen, wat betreft hun oorsprong en hun moreele kracht, niet verklaren.

Wij wezen eralop,hoe hethistorisch-materiahsme, verbonden met het geloof in de moreele verplichting, om de natuurnoodzakelijke ontwildceling in haar loop te bevorderen, aan het relativisme kan doen ontkomen. Maar deze weg uit het relativistische moeras kan voor den socialist niet de juiste zijn. Theoretisch kan inderdaad op de aangegeven wijze de grondslag voor een socialistische qvertuiging worden gelegd. Maar in de praktijk gebeurt dat zelden of nooit. De moreele kracht van de socialistische eischen vindt haar oorsprong elders, dan de historisch-materiahstische theorie aangeeft.

Naar de marxistische opvatting werkt eerst het verstand, daarna zou de rechtvaardiging door ons rechtsbewustzijn worden gegeven. Eerst moet, met behulp van wetenschappelijke middelen, zijn aangetoond, dat de economische ontwikkehng zich in de richting van de socialistische maatschappij voltrekt. Eerst daarna zou op grond daarvan de socialistische maatschappij de juiste kunnen worden geacht en zouden de socialistische eischen rechtseischen kunnen worden genoemd. Het verstand eischt hier het recht van de eerste beslissing 1).

Redeneeren socialisten, enkele uitzonderingen misschien daargelaten, aldus, wanneer zij een beslissing ten aanzien van het-

*) Neemt men aan, dat de socialistische toekomstmaatschappij reeds thans in het rechtsbewustzijn wordt aangekondigd en voorbereid door de socialistische rechtseischen, dan aanvaardt men niet de marxistische, maar de hegeliaansche gedachte.