is toegevoegd aan uw favorieten.

Democratische vrijheid en socialistisch recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zelfs nog worden versterkt? Want ook zonder dien is een verzoening onmogelijk.

Inderdaad achten de socialisten — en wij meenen te mogen zeggen: alle socialisten — de vorengenoemde eischen vereenigbaar. Zij gaan inderdaad int van het bestaan van een harmonie in dien zin, dat aan den eisch van de gelijkheid en aan den eisch van de ontwikkeling en ontplooiing tegelijkertijd ten volle kan worden voldaan.

De socialist heeft zijn geloof, zij het op vele punten door de wetenschap geschraagd. Een zijner overtuigingen is, dat een hoogere geestehjke en moreele ontwikkeling en ontplooiing van het individu niet mogelijk zijn, tenzij zijn geheele omgeving, de maatschappij, waarin hij leeft, zich aldus ontwikkelt en ont-. plooit. En in overeenstemming daarmede neemt hij aan, voor zoover hij, universalistisch van opvatting, aan de ontwikkeling van de menschheid een zelfstandige waarde, onafhankelijk van de waarde van de individuen, toekent, dat deze ontwikkeling alleen mogelijk is bij een ontwikkeling van de individuen met inachtneming van den eisch der gelijkheid.

Men ga hiervoor de bovengegeven citaten van Engels en Jaurès na — een tweetal uit de vele mogehjke citaten —; bij beiden blijkt uit de veelheid, die de omschrijving inhoudt, de daarachter gedachte harmonie.

De socialist behoeft hier niet uitsluitend te steunen op zijn geloof; ook langs verstandehjken weg komt hij tot het resultaat, dat de twee eischen — of de drie eischen, indien men wil — tenslotte vereenigbaar zijn. Steeds werken geloof en verstand beide en bestaat er een wederzijdsch beïnvloeden en steunen of tegenwerken. En dan bhjken hier de beide krachten elkaar in hoofdzaak te versterken. Wij meenen den gedachtengang, zooals die onder de meeste socialisten leeft, zeer schematisch als volgt te kunnen weergeven.

In de eerste plaats zijn de socialisten — wij meenen hier te mogen zeggen practisch alle socialisten — van meening, dat het bevorderen van de ontwikkeling en ontplooiing tevens