is toegevoegd aan uw favorieten.

Democratische vrijheid en socialistisch recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

inhoud afhankehjk is van de feiten, voelt hij zich dadehjk zijn moreele kracht ontghppen.

Ter voorkoming van misverstand nogmaals het volgende, de historisch-materiahsten en de aanhangers van de andere stelsels, die het behooren van het zijn afleiden heb ben^zicb^toch in zeer vele gevallen niet van hun moreele kracht beroofd gevoeld? Neen, inderdaad niet; dat is wel meermalen heel duidelijk gebleken. Maar dat toont slechts aan, dat het verstand maar in beperkte mate over het rechtsgevoel ka*> heerschen, zelfs bij uiterste krachtsinspanning. Hoe bij de aan hangers van het historisch-materialisme en van de ovCnge soortgelijke stelsels telkens de krachtige rechtsovertmging, ongehinderd door verstandelijke overwegingen, te voorschijn sprmgt, meenen wij in het voorgaande hoofdstuk voldoende te hebben aangetoond.

Het historisch-materialisme is in de kern - hoewel het er iu sommige opzichten van afwijkt, n.1., waar het een| --nefling van de ontwikkeling door den bewusten wil ™^»C™ deterministisch in dien zin, dat het het moreele willen afhankehTk denkt van het feitelijke gebeuren, dat van een causale reeks deel zou uitmaken. Dat determinisme achten wij met de olhstische overtuiging, zooals die in W*™* socialisme leeft, en die de drijfkracht is van de socialistische heweeine. onvereenigbaar. .

DoTdat determinisme te verwerpen, zijn de -elastische rechtsbeginselen uit de klem van den éénen causalen «ntwikkehïgsganf bevrijd. En zoodra zij daaruit bevrijd zijn, kimnen worden gedicht al, invloed uitoefenende, uit eigen kracht, op den ontwikkelingsgang van het feitelijk gebeuren^

Dan komen wij ook op de tweede vraag: in hoeverre kan de wil, die de sociahstische grondbeginselen volgt, op dezen ontwikkelingsgang invloed uitoefenen?

2. De socialistische strijd en het determinisme in de marxistische leer.

Hier gaat het om een ander determinisme, dan in het voorgaande werd bedoeld. Wij betoogden in het vorenstaande