is toegevoegd aan uw favorieten.

Democratische vrijheid en socialistisch recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

noemen, terwijl bij toch zijn sociologisch staatsbegrip stelt tegenover de juridische staatsbegrippen. Hier immers tracht hij zich te verdedigen door zich te beroepen, voor de handhaving van het uitsluitende regeerdersgezag van de burgerlijke groepen, op de legale bevoegdheden van deze groepen. Kortom, zijn regeerdersbegrip valt hier samen met het juridische regeerdersbegrip.

Maar niet alleen is Adlers stelling in haar starheid, in verband met zijn overigens sociologische beschouwingswijze, reeds in het algemeen, moeilijk te "verdedigen voor alle landen, waarin de arbeidersklasse een duidelijk merkbaren, hoewel niet legaal geregelden, dan toch feitelijk bestaanden invloed op den inhoud van de staatsbevelen heeft, zij is in haar starren vorm ten aanzien van verscheidene staten zelfs geheel onhoudbaar. En deze staten kennen desondanks de kapitalistische productiewijze als hun economischen organisatievorm; in deze landen heeft het kapitalistische stelsel relatief zelfs zeer krachtigen voortgang gemaakt. La verscheidene landen zijn immers sociaal-democraten mede-regeerders geworden, zoowel in den sociologischen als in den juridischen zin van het woord. Zoodra deze sociaal-democraten van de meerderheidsgroep deel gaan uitmaken en zij in de ministeries zitting nemen naast de afgevaardigden van de burgerlijke partijen op den grondslag, die in afspraken is neergelegd, dan berust de bepaling van den staatswil in elk geval niét meer bij de bourgeoisie alleen.

De resultante van den wil van al deze groepen, die op grond van afspraken tezamen regeeren, wijst uit, welke de staatswil zal zijn, niet slechts de resultante van den wil van de burgerlijke groepen alleen. Zoo ging de staat niet over tot het nemen van sociale maatregelen uit vrees, maar omdat hij aldus wilde. Er was in zulke gevallen wel sprake van dwang, die op de tegenpartij werd uitgeoefend, maar niet van dwang, die op den staat werd toegepast.

Wij geven toe, dat inderdaad de invloed van deze socialistische mederegeerders — en eveneens van sociahstische minderheidsregeeringen — altijd beperkt is gebleven. Maatregelen, die deel zouden uitmaken van een plan van bewusten socialistischen opbouw, hebben zij nooit kunnen doorzetten. De maat-